Kohl stelt zich voor de vijfde keer kandidaat als kanselier

LEIPZIG, 13 OKT. “Ik wil met u de Europese integratie onomkeerbaar maken. Ik wil noodzakelijke hervormingen in Duitsland doorzetten en de mentale hereniging van Oost- en West-Duitsland voltooien. Daarom ding ik opnieuw naar het ambt van bondskanselier.” Met deze woorden stelde Helmut Kohl zich vanmorgen op het partijcongres van de CDU in het Oostduitse Leipzig voor de vijfde keer beschikbaar voor het kanselierschap.

“De CDU is de partij van Europa en de partij van de Duitse eenwording”, zei Kohl. Over zijn positie als partijvoorzitter of over de duur van zijn nieuwe kanselierschap zei hij niets.

In de Saksische stad, beroemd om zijn jaar- en boekenbeurzen, zijn 1001 partijleden bij elkaar gekomen voor het jaarlijkse partijcongres van de Christelijke Democratische Unie (CDU). Helmut Kohl hoopt tijdens het drie dagen durende congres van zijn partij unanieme steun te krijgen voor zijn kanselierskandidatuur bij de Bondsdagverkiezingen op 27 september 1998.

In een lange en strijdbare toespraak zei de kanselier te verwachten dat “iedereen in onze partij” meevecht om de verkiezingen te winnen. “Verkiezingen zijn een gevecht en ik reken erop dat iedereen maar dan ook iedereen in onze partij meedoet. Alleen dan maken we een kans”, zei Kohl in zijn rede voor het congres in het gloednieuwe, glazen jaarbeursgebouw aan de rand van Leipzig. Het was een stille hint naar sommige critici, zoals enkele jongeren uit de partij en minister-president Kurt Biedenkopf van Saksen.

De CDU zou in de coalitie een 'gevangene' zijn geworden van de liberale FDP. Ook zou het profiel van de CDU als hervormingspartij in de coalitie te veel zijn verwaterd, wierpen Kohls critici hem vorige week voor de voeten. Bondskanselier kohl gaf toe dat er “fouten” zijn gemaakt en “natuurlijk zijn er in de coalitie meningsverschillen en soms onnodige spanningen”. Maar we willen deze coalitie (CDU/CSU en FDP), zei hij en “geen andere”.

De FDP liet hij nog weten dat als de liberalen in de coalitie te veel dwarsliggen, het de partij op landelijk niveau net zo zal vergaan als bij de laatste verkiezingen in Hamburg. De liberalen haalden bij deze verkiezingen niet eens de kiesdrempel van vijf procent.

Kohl deelde vervolgens enkele sneren uit naar de sociaal-democratische oppositie. Zijn eventuele rivaal bij het kanselierschap Gerhard Schröder noemde hij een “opportunist” en partijvoorzitter Oskar Lafontaine had hij in zijn deelstaat Saarland een “financiële katastrofe” veroorzaakt. CDU-voorzitter Kohl onderstreepte dat zijn partij de sturende politieke kracht is in de coalitie. “Alle belangrijke hervormingen dragen de handtekening van de CDU.” Hij noemde de ziekteverzekeringen, het programma voor groei en banen, de pensioen- en belastinghervormingen.

De partijleden hadden reikhalzend naar de toespraak van Kohl uitgezien. Van de kanselier wordt verwacht dat hij zijn troepen uit hun sombere stemming haalt zodat ze vol optimisme de verkiezingsstrijd kunnen ingaan. Ook waren alle congresgangers nieuwsgierig hoe Kohl zou reageren op de kritiek van de jonge garde in zijn partij.

Kohl sprak zich in zijn toespraak echter niet uit over de duur van zijn kanselierschap in het geval hij bij de verkiezingen van volgend jaar wordt herkozen. Ook stipte hij het thema van het CDU-voorzitterschap niet aan. Vorige week hadden enkele jongeren uit zijn partij - 'jonge wilden' - de kanselier openlijk opgeroepen twee jaar na zijn herverkiezing het voorzitterschap van de partij op te geven. Helmut Kohl is niet alleen al vijftien jaar bondskanselier, hij is tevens sinds 1973 voorzitter van de CDU.

Niet in zijn toespraak tot het partijcongres, maar in een vraaggesprek met het weekblad Focus beantwoordde Kohl zijn critici. “Wie mij niet meer als kandidaat wil hebben, moet het openlijk zeggen”, zei Kohl. “Maar hij moet het niet over veroudering van de partijleiding hebben”, want de gemiddelde leeftijd is 54 jaar rekende Kohl voor. Het partijvoorzitterschap is volgens de kanselier evenwel niet te scheiden van het kanseliersambt. “De ervaringen in de CDU en FPD met deze scheiding van functies zijn miserabel”, zei Kohl. Hij noemde bij de CDU als voorbeeld Ludwig Erhard en bij de FPD Helmut Schmidt, die allebei als kanselier ten val kwamen na hevige kritiek uit de eigen partij.