Hiddink: 'Er kan eigenlijk geen onvrede meer zijn'

Bondscoach Guus Hiddink zit na de kwalificatie voor het WK voetbal stevig op zijn stoel. Een wisseling van de wacht sluit de soms bekritiseerde coach uit. “Helaas voor sommige mensen zal ik met het Nederlands elftal ook naar het WK gaan.”

AMSTERDAM, 13 OKT. Nu het karwei van de kwalificatie is geklaard, voelt Guus Hiddink niet de geringste twijfel over zijn positie als bondscoach. De bekendste inwoner van Varsseveld gaat er stellig vanuit dat hij ook aan het roer zal staan als Oranje volgend jaar deelneemt aan het wereldkampioenschap voetbal in Frankrijk. Daarmee zou rigoureus met een oer-Hollandse traditie worden gebroken. De historie wijst uit dat de zittende coach altijd ter discussie kwam te staan zodra de WK-koorts begon te stijgen.

In 1974 moest dr. Fadrhonc wijken voor Michels, in '78 kreeg Zwartkruis Happel boven zich, in '90 strandde Libregts na een vlekkeloze voorronde in de rechtbank waarna Leo Beenhakker zijn werk afmaakte en in '94 moest Johan Cruijff het worden, maar leidde diens aarzeling tot het aanblijven van Dick Advocaat. Vier jaar later lijkt Guus Hiddink boven alle twijfel verheven.

Hij voelt zich gesteund op vele fronten. Er is voor zijn gevoel geen geest van Cruijff, Van Gaal of wie dan ook die in zijn nek hijgt. “Eventuele tegenkrachten zullen eerst een voedingsbodem moeten vinden om macht uit te oefenen. Daar geloof ik niet in. Binnen het oude en het nieuwe sectiebestuur zijn er in mijn richting geen twijfels doorgesijpeld. Dat geldt ook voor de spelersgroep. Er kan eigenlijk geen onvrede meer zijn. Na het EK hebben we heilige regels opgesteld. Is er gezegd: 'als iemand ergens mee zit, kom langs en we praten erover.”

Daarom kan Hiddink ook simpel afrekenen met de kritiek die erop zijn functioneren zou bestaan. In de media is meermalen gesuggereerd dat hij te slap, slordig en lui zou zijn. “Eigenlijk moet ik er niet op reageren. Als je dat doet dan hap je. Journalisten die met een glas whisky in de hand dit schrijven, moeten uitkijken dat ze geen karikatuur van zichzelf worden. Jammer dat anderen zo weinig creatief zijn dat ze het overnemen. Ik kan er zoveel tegenover stellen. Als ik slap was dan had ik Edgar Davids op het EK niet naar huis gestuurd. En dan zou ik het niet hebben aangedurfd om Kluivert weer op te stellen. Had ik gezegd: 'Patrick is nog niet in vorm.' Ik lees ook feitelijke onjuistheden. Ik zou Edgar Davids niet hebben bezocht, terwijl dat juist drie weken ervoor was gebeurd. Moet ik dat dan aan het ANP doorgeven? Ik zou de donkere spelers niet aanvoelen en ze dwarsbomen in hun eetgewoonten. Terwijl we met het hele Nederlands elftal al regelmatig rijst eten.”

Toch kan Hiddink niet ontkennen dat er aanvankelijk binnen de selectie wat kritiek is geweest op zijn 'oppervlakkige' tactische besprekingen. Vooral uit de hoek van spelers die onder Louis van Gaal hebben gewerkt. Inmiddels heeft Hiddink daar zijn werkwijze op aangepast. “Deze spelers willen tot op de vezel geïnformeerd worden over hun tegenstander. Ze willen bij wijze van spreken weten of de scheiding in het haar links of rechts zit. Ik heb ook met voetballers gewerkt die zeiden (hij klopt op zijn borst): 'We hoeven dat allemaal niet te weten trainer, we lossen het wel op in de wedstrijd.' In de trainingen voor de interland zit al een deel van de tactische bespreking. Voor een goede verstaander zou je kort voor de wedstrijd alleen nog wat moeten herhalen en aan mentale aspecten werken. Maar het was voor mij een signaal om de organisatorische zaken verder aan te scherpen. We gaan nu voor elke interland met uitgebreide video-info naar de spelersgroep.”

Datzelfde gezelschap zal in Frankrijk de geschonden internationale reputatie van Oranje na het EK in Engeland weer moeten opvijzelen. In de voorronde heeft de huidige generatie tegen Wales en België aangetoond meer in zijn mars te hebben dan in de zomer van 1996. Hoopgevend is verder de ontwikkeling die Dennis Bergkamp doormaakt. Rondom het EK in Engeland hield de dribbelaar zijn talenten keurig verborgen. En tegen Turkije deed hij zaterdag eigenlijk hetzelfde. Maar in de Premier League is hij ontketend.

Hiddink heeft de talenten van Bergkamp altijd onderkend en hij liet hem nimmer vallen. “Ik heb altijd gedacht: hé Dennis, ik wacht op je. Hij voelt zich nu helemaal happy. Arsenal is onder trainer Wenger niet meer het team dat oud-Engels speelt. Met Vieira en Petit wordt hij goed in de rug gesteund. Ook in het Nederlands elftal is er een blok waarop hij kan terugvallen. Naast deze voetbaltechnische aspecten speelt het een rol dat zijn vliegangst wordt geaccepteerd. De Engelsen maken er nog minder een punt van dan wij. Al moet een speler als Bergkamp Arsenal naar de volgende ronde van de UEFA Cup loodsen (De ploeg uit Londen werd uitgeschakeld door PAOK Saloniki, red.).”

Nog steeds probeert Hiddink zijn sterspeler te bewegen iets te doen aan zijn vliegangst. “Je draagt behandelmethoden aan. Maar je kunt hem moeilijk het pistool op de borst zetten. Onze speelkalender vormt voor hem geen obstakel. Zelfs tot 2000 kan hij met de auto vrijwel overal komen.”

Buiten de eeuwige discussie over het functioneren van de bondscoach zou het al heel wat zijn wanneer het Nederlands elftal zich op Franse bodem als een eenheid manifesteert. Zoals ook in 1988 onder Michels een speciaal sfeertje ontstond. Op het EK van 1996 in Engeland kon tweespalt ontstaan doordat er onder de Ajacieden in de periode ervoor onenigheid was gerezen over collectieve sponsorcontracten. Inmidddels worden alle commerciële belangen behartigd door Team Holland, waarin mr. Ella Adriaanse en een directeur waken over ieders belangen. “In de zomer na het EK van '96 heb ik erop aangedrongen dat dit soort zaken beter georganiseerd moest worden. Geen verzameling van groepjes meer. Alle betrokkenen zijn er verstandig op ingesprongen.”

Toch zal Hiddink alert blijven op neven-activiteiten die het sportieve belang kunnen schaden. “Want dat staat te allen tijde voorop. Gelukkig komen alle regelingen uiteindelijk bij mij terecht. Ik zal erg scherp zijn op bepaalde zaken als columns die de prestaties negatief kunnen beïnvloeden. Ik heb het er met Ronald Koeman nog weleens over hoe het in 1990 hierdoor mis kon lopen. Die groep was toen op de top van zijn kunnen, maar kwam niet verder dan de tweede ronde. Gullit had een column in De Telegraaf en bestuurslid Michels in het Algemeen Dagblad. Die twee konden tijdens het WK elkaars strot wel afbijten. Dit soort storende factoren wil ik voorkomen. De komende weken ga ik de media-afspraken eens uitspitten.”

Andere zaken die gezagsondermijnend kunnen werken denkt Hiddink onder controle te hebben. De op het oog polariserende interviews die Kluivert, Bogarde en Seedorf hebben gegeven aan het Surinaams/Nederlandse tijdschrift Obsession konden hem zaterdagavond niet op andere gedachten brengen. Als de uitspraken werkelijk zijn gedaan zou dit in strijd zijn met de afspraken en Hiddink dwingen tot het nemen van maatregelen. “De afgelopen dagen heb ik weer gezien hoe blank, zwart, geel en blauw met elkaar omgaan. Die sfeer was zo ontspannen dat ik niet kan geloven dat dat geveinsd is geweest.”

De rebel van het EK, Edgar Davids, is weer welkom als hij wedstrijdritme heeft opgedaan. “Ik wil met een zo'n sterk mogelijke groep naar het wereldkampioenschap. Daarom zal ik niemand uitsluiten. Elke speler moet zich natuurlijk wel onderwerpen aan de normen en waarden, de regels en afspraken die zijn vastgelegd voor de oefeninterland tegen Brazilië in augustus vorig jaar.

Met Clarence Seedorf zegt Hiddink nu volledig in het reine te zijn. “Hij maakte in een korte periode een enorme ontwikkeling door in z'n nog prille loopbaan. Hoewel hij heel gedreven blijft, heeft hij nu meer rust gekregen in zijn spel. Polarisatie tussen mij en hem om zijn positie in het elftal is er nooit zo sterk geweest. Ik vind het voor de balans beter dat Ronald de Boer in het centrum speelt en Clarence Seedorf rechtshalf. Daar heeft hij geen moeite mee.”

Het contract van Hiddink met de KNVB loopt af na Frankrijk. Dat zou vóór het WK nog een bron van onrust kunnen vormen. “Ik heb nog weinig over de periode na '98 nagedacht. Ik ben geen planner. Het zou me onrustig maken om me nu al ergens op vast te leggen. Misschien ga ik wel even niets doen. Er volgt na het WK zonder kwalificatiewedstrijden een relaxte periode voor een bondscoach. Maar wil ik dat? Ik ben daar nog niet uit.”