Fatale ongevallen werpen schaduw over military

Na zeven jaar werd de military van Boekelo dit weekeinde weer herinnerd aan de gevaren van 'de kroon van de ruitersport'. Twee paarden moesten zaterdag worden afgemaakt na een val bij hindernis 17, alias de Twentse Wal.

BOEKELO, 13 OKT. Het was een hindernis zoals zovele in het Twentse land. Opgetrokken uit hout, in harmonieuze overeenstemming met de omgeving. Een obstakel met een geringe moeilijkheidsgraad en een feilloze reputatie. Minstens vijfhonderd keer was het gevaarte de laatste jaren bedwongen en telkens vervolgden paard en ruiter probleemloos hun weg. Nee, aan de Twentse Wal, al acht jaar een vertrouwd gezicht in het parcours, kon het volgens de organisatie onmogelijk liggen.

Niettemin vormde hindernis zeventien zaterdag het decor van twee ongelukken, beide naar later bleek met noodlottige gevolgen. Het eerste slachtoffer was Rain Dancer, de achtjarige ruin van de Engelse amazone Jeanette Brakewell. Met uiterst onzekere tred bestormde hij de Twentse Wal, maar in plaats van over belandde hij op de balken. Alater Pedis volgde niet veel later dat voorbeeld. De elfjarige ruin van de Australiër Brook Staples daverde op de hindernis af en botste frontaal op de houten barricade.

Beide ruiters bleven ongedeerd, maar moesten met lede ogen toezien hoe hun paarden werden afgevoerd naar het naburige Haaksbergen. In de praktijk van dierenarts en wedstrijdleider Jan Greve werd in beide gevallen een dwarsleasie geconstateerd. Na overleg met eigenaars, ruiters en artsen werd besloten een einde te maken aan het leven van Rain Dancer en Alater Pedis. “De meest humane oplossing”, zei Greve een dag later. “De paarden waren niet meer in staat om op te staan. We hebben ze verder leed willen besparen.”

Het was niet de eerste keer dat het Twentse paardendorp werd opgeschrikt door een ongeluk met fatale afloop. Twee keer eerder sneuvelde een paard in de 27-jarige geschiedenis van het jaarlijkse sportfestijn op en rondom de bosrijke landgoederen van de familie Denneboom. De laatste keer was zeven jaar geleden toen het paard van de Duitser Hanno Köhnke zijn nek brak bij een watercombinatie. Sindsdien bleef Boekelo gevrijwaard van tragische ongevallen en leek military in Nederland langzaam maar zeker verlost van het imago van een risicovolle en dieronvriendelijke tak van sport.

Niet voor niets werd vorig jaar de vrede getekend tussen de organisatie en de dierenbescherming. Beide partijen zochten toenadering en de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren liet zich overtuigen van de goede wil en zorg van wedstrijdleider Greve en de zijnen. Illustratief voor de nieuwe verhoudingen was de belofte van de dierenbeschermers om 'Boekelo' voortaan te ontzien. Maar volgend jaar zullen de dierenbeschermers zich ongetwijfeld weer melden aan de poorten van landgoed-Denneboom. In een uitzending van Radio Oost liet een bestuurslid van de dierenbescherming gisteren doorschemeren niets liever te willen dan afschaffing van de military. Bijval kreeg hij later op de dag van het Tweede-Kamerlid B. van den Bos (D66), die aankondigde om te zullen pleiten voor een algeheel verbod.

Geconfronteerd met die sombere vooruitzichten schudde wedstrijdleider Greve mismoedig het hoofd. “De military is risicovol en niet te vergelijken met een potje dammen. Dat wisten we al maar nu beseffen wij het eens te meer. Wij hebben alles gedaan wat binnen onze mogelijkheden lag. Deze ongelukken zijn een speling van het lot.” Na enig aandringen: “Hoor eens, Nederland heeft een fantastisch wegennet, maar dat neemt niet weg dat er bijna dagelijks slachtoffers vallen. Duidelijk?”

De military geldt als de meest veelzijdige hippische discipline - een behendigheidsproef bestaande uit drie onderdelen (een dressuurproef, een uithoudingsproef en een springconcours). Voorstanders van 'de kroon van de ruitersport' betogen dat de laatste jaren al veel is gedaan om de gevaren van hun sport te minimaliseren. Zelfdiscipline en eigen verantwoordelijkheid staan hoog in het vaandel bij zowel ruiter als organisatie. 'Boekelo' afficheert zich niet geheel ten onrechte als de veiligste wedstrijd van Europa.

Onder druk van de buitenwacht heeft de military de laatste jaren ingrijpende veranderingen ondergaan. Zo worden ruiter en paard bij de uithoudingsproef (cross-country en steeple-chase) onherroepelijk uit de strijd genomen zodra de berijder twee keer van zijn paard valt. Onderzoek naar het fysieke gestel van het paard zijn uitgebreid en volgens ingewijden ruim voldoende om risico's uit te bannen. In Boekelo volgde de afgelopen vier dagen na elk onderdeel een grootscheepse veterinaire controle. Zo kregen vijf paarden na de cross-country en voorafgaand aan het afsluitende springconcours een startverbod en werden daarnaast zes paarden op eigen initiatief teruggetrokken.

Maar voldoende lijken de voorzorgsmaatregelen niet. Greve zocht de verklaring voor de onverkwikkelijke gebeurtenissen gisteren in de opzet van het vierdaagse toernooi. “We hebben zestig tot tachtig deelnemers, maar helaas ontbreekt het ons aan een wedstrijd om het kaf van het koren te scheiden. Op de moeilijke hindernissen zie je de betere ruiters probleemloos over de balken glijden en zijn het vaak de mindere goden die de ongelukken veroorzaken.”