DIE ZEIT

Waarom zoveel haat (Hass) voor Grass? Dat vraagt Die Zeit zich af in een groot voorpagina-artikel aan de vooravond van Grass' zeventigste verjaardag (16 oktober). Criticus Frits J. Raddatz gelooft dat Duitslands bekendste auteur zelf voor deze ongekende haat het nodige gedaan heeft.

Er hoeft zich maar iets voor te doen of hij schrijft een open brief aan de bondskanselier. Maar dat is niet het enige. Günter Grass, zo vindt Raddatz is zeker zo omstreden omdat hij een esthetische dwarsligger is. Het gaat bij hem om de combinatie van literatuur en politieke betrokkenheid. Het demonstrerende en betogende is een onlosmakelijk onderdeel van zijn literaire techniek. In al zijn boeken is hij het tegendeel van een narcist. Niet in zichzelf geïnteresseerd en nauwelijks in het psychische, laat hij de lezer aspecten van de buitenwereld zien - en niet de fraaiste. Naast het manifesterende is ook het absurde essentieel voor dit werk. “Het werkelijke programma van Günter Grass is de [...] de wereld zo vaak mogelijk in de ogen te kijken, deze te willen veranderen, terwijl hij weet dat hij hem niet veranderen kan.”