Mijlpaal in VS in strijd tegen passief roken

MIAMI, 11 OKT. De Amerikaanse tabaksindustrie en de advocaten van 60.000 stewards en stewardessen zijn het gisteren in Miami eens geworden over een schikking van 300 miljoen dollar. Het geld gaat naar een stichting die onderzoek moet gaan doen naar de gevolgen van passief roken.

De in Miami bereikte regeling wordt algemeen gezien als een mijlpaal in de strijd tegen passief meeroken waarvan de gevolgen nog nauwelijks zijn te overzien.

Het niet rokende cabinepersoneel had de tabaksindustrie voor vijf miljard dollar aangeklaagd omdat zij ziek zouden zijn geworden van het passief meeroken in vliegtuigen. De nu voorlopig beklonken rechtzaak was al op 2 juni begonnen.

Volgens de regeling krijgen individuele klagers geen geld maar komt er wel de 'Broin Research Foundation' voor onderzoek naar de directe en indirecte gevolgen van roken. De stichting is genoemd naar de voornaamste aanklager in de rechtzaak, stewardess Norma Broin van American Airlines, zelf een slachtoffer van longkanker.

De uit Stafford (Virginia) afkomstige vrouw werd als een ideale klaagster beschouwd vanwege haar mormoonse opvoeding, wat inhoudt dat ze niet rookte of dronk en ook tijdens haar opvoeding in Utah niet werd blootgesteld aan passief roken. Zij getuigde tijdens de rechtzaak in Miami dat ze had gehoord dat roken ook slecht is voor nietrokende omstanders een jaar nadat in 1989 bij haar longkanker werd geconstateerd.

De individuele klagers kregen in Miami dus niets hoewel zij 5 miljard dollar hadden geëist. Willen zij alsnog geld zien dan moeten ze individueel naar de rechter stappen. Advocaten in Miami wezen er overigens op dat individuele klachten pas mogelijk zijn in een toekomstige tweede fase van het proces. Tegelijk neemt de bereikte regeling tijdslimieten op individuele aanklachten weg. Daardoor wordt het mogelijk dat stewards en stewardessen van het eerste uur die in de jaren dertig al rondvlogen, of hun nabestaanden, ook kans krijgen om de tabaksindustrie aan te klagen wegens de gevolgen van passief roken.

De schikking houdt verder in dat de tabaksfabrikanten zich achter een rookverbod op internationale vluchten scharen. Zij betalen ook de kosten van de advocaten (46 miljoen dollar) en van de rechtszaak (3 miljoen dollar). Volgens de jurist professor Lawrence Gostin van Georgetown University is het voor het eerst dat de tabaksindustrie verantwoordelijkheid erkent inzake de gevolgen van passief roken.

In augustus dit jaar trof de staat Florida al een schikking met de tabaksindustrie van 11,3 miljard dollar. De bedrijven, waaronder Philip Morris en RJR Nabisco, hebben door dit bedrag lopende rechtszaken over de vergoeding van medische kosten afgekocht.