De baas gromt

Ze filmen in de liftkoker, hoorde ik na de partij tussen Kasparov en Kramnik, en even vreesden we dat de wereldkampioen zich walgend naar beneden had gestort, want het hele toernooi door had hij zich bij iedere remise al gedragen alsof de wereld instortte.

Zo erg was het niet, maar snel verdwenen was hij wel weer. De cameraploegen filmden elkaar en ze filmden Kasparov die vluchtte voor hun gezamenlijke aanval.

Een regisseur zei: “ Zo, hier zetten we een stem achter die zegt 'de wereldkampioen wenste geen tekst en uitleg te geven' en dan hebben we mooie beelden.“

Er wordt voor de aardigheid wel eens gezegd dat in het Fontystoernooi een oudere leermeester een klasje van jonge pupillen te woord staat. Professor tegen studenten, wolf tegen zeven geitjes, of hoe je ook noemen wilt, het is maar een grapje, want de werkelijke krachtsverhoudingingen liggen anders.

Maar Kasparov leek zijn rol te serieus te nemen. “Ik geloof dat ik in de opening een fout heb gemaakt“, zei Van Wely. “Je hebt alles fout gedaan“, zei Kasparov streng. Hij noemde Shirov, een van de tien beste schakers ter wereld, 'een talentvolle amateur'.

Met Shaked wilde hij niet analyseren, hij jammerde alleen over de innerlijke zielestrijd die hij had moeten voeren voor hij besloot om een belangrijk openingsnieuwtje toe te passen dat hij eigenlijk liever voor een waardiger tegenstander had willen bewaren.

Op Kramnik was hij boos omdat die remise aanbood in een gelijke stelling die Kasparov nog even wilde doorspelen. Zo had hij een complimentje voor iedereen, elke ronde.

Ja, zo kennen we onze Grote Baas, en eerlijk gezegd, zo houden we ook van hem. Het zou minder leuk zijn als hij minzaam zou zeggen dat het normaal was dat af en toe iemand gelijk met hem kwam.

Het is hard aan de top. Veel dingen gaan mis. Kasparov moet zich ondanks zijn bravoure zorgen maken dat de schaakwereld het wereldkampioenschap van de FIDE, waaraan hij niet meedoet, misschien toch serieus zal nemen.

Hij is woedend op IBM omdat die hem geen revanchematch tegen Deep Blue wil laten spelen. De Russische belastingdienst heeft hem genoemd als een van de beroemdheden die hun aangiftebiljet over 1995 niet hebben ingevuld en die nu hard aangepakt zullen worden. En hij weet dat bij iedere tegenslag de jaloerse concurrenten de champagnekurken zullen laten knallen. “Ik heb iedereen een mooie dag bezorgd“, zei hij toen hij van Svidler had verloren.

Hij had gelijk. Zolang hij de beste is, wil iedereen dat hij verliest.

Vanaf december vorig jaar had hij alles gewonnen. Nu kwamen Kramnik en Svidler gelijk met hem. Hij gromde en grauwde, want alleen het beste is voor hem goed genoeg.

Vorige week schreef ik dat Kasparov en Kramnik een klasse apart waren, maar achteraf is de 21-jarige Peter Svidler de held van het toernooi. Gedeeld bovenaan, ongeslagen en de enige die van Kasparov won. In de laatste vier jaar heeft Svidler drie keer aan het kampionschap van Rusland meegedaan. Alle keren won hij het. In een interview dat een paar maanden geleden in New in Chess stond toonde hij zich geïrriteerd over de reputatie die hij daardoor had gekregen: iemand die alleen in Rusland goed kon schaken. Hij hoeft zich geen zorgen meer te maken.

In dat interview zei hij ook dat hij een liefhebber van de Engelse schrijver Chesterton was, hoewel niet van de Father Brown-verhalen. Dat deed me plezier, want je komt het niet vaak meer tegen, een 21-jarige liefhebber van Chesterton.

Wit Svidler-zwart Kasparov, zevende ronde1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3.

c2-c3 Een beetje slap, om Kasparovs openingsvoorbereiding te ontwijken. 3...Pg8-f6 4. Lf1-e2 Pb8-d7 5. d2-d3 b7-b6 6. 0-0 Lc8-b7 7. Pb1-d2 g7-g6 8. d3-d4 Nu wordt het toch nog onverwacht scherp. Ik las ergens dat Svidler dit pionoffer speelde op advies van Kramnik, die een nederlaag van Kasparov goed gebruiken kon. 8...c5xd4 9. c3xd4 Pf6xe4 10.

Pd2xe4 Lb7xe4 11. Pf3-g5 d6-d5 In een partij Degraeve-Bacrot, clubkampioenschap van Frankrijk 1996, was gespeeld 11...Ld5 12. Lf3 Lxf3 13. Dxf3 Pf6 14.

Dc6+ Pd7 15. Dd5 e6 16. Df3 Pf6 17. Dc6+ Pd7 18. Df3 en remise door zetherhaling. Daarmee is Kasparov niet tevreden. 12. Le2-b5 Lf8-g7 13. f2-f3 Le4-f5 14.

g2-g4 h7-h6 15. g4xf5 h6xg5 16.

f5xg6 a7-a6 17. g6xf7+ Ke8xf7 18.

Lb5-a4 Th8-h5 Zwarts stelling is moeilijk en dit is het begin van een verkeerd plan. 19. Lc1-e3 Pd7-f6 20. Dd1-d2 Dd8-d6 21. Tf1-f2 Ta8-h8 22. Tf2-g2 Th5-h3 23.

Ta1-f1 Th8-h4 Zwarts torens zijn in feite alleen aanvalsobject. Nu zou 24. Lxg5 misschien nog wel uit te houden zijn voor zwart na 24...Lh6 25.

Lxh6 Txh6 26. Dg5 b5 24. La4-c2 Maar nu dreigt kwaliteitswinst door 25. Lf5 en als zwart dat met 24...e6 verhindert is 25. Lxg5 wel beslissend. De armoedige terugtocht 24...Th8 zou wit een pluspion en sterke aanval geven, bijv.

24...Th8 25. Lf5 T3h5 26. Lxg5 Lh6 27. Lg6+. Kasparov besluit tot een wanhopig kwaliteitsoffer.

24...Pf6-h5 25. Lc2-f5 Ph5-f4 26.

Lf5xh3 Pf4xh3+ 27. Kg1-h1 Dd6-f6 28. Tg2-g3 Df6-f5 29. Le3xg5 Ph3xg5 30. Tg3xg5 Df5-h3 31.

Tg5-g2 Lg7-f6 32. Dd2-d3 Th4xd4 33. Dd3-g6+ Kf7-e6 34. Dg6-e8 Td4-c4 35. De8-d8 Dh3-f5 36. Tf1-e1+ Lf6-e5 37. Dd8-b8 Zwart gaf op wegens de onpareerbare dreiging 38. Txe5+ Dxe5 39. Tg6+ Kf5 40. Tg5+ met damewinst.

Wit Shirov-zwart Svidler, zesde ronde1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 e7-e6 3.

d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 a7-a6 5.

Pb1-c3 b7-b5 6. Lf1-d3 Dd8-b6 Dit wordt de laatste paar jaar met veel succes gespeeld, o.a in Svidler-Ehlvest, Pula 1997 7. Pd4-b3 Db6-c7 8. f2-f4 d7-d6 9. Dd1-f3 Pb8-d7 10. 0-0 Pg8-f6 11. Lc1-d2 b5-b4 12. Pc3-d1 Lc8-b7 13. Pd1-f2 a6-a5 14. c2-c3 b4xc3 15.

Ld2xc3 Lf8-e7 16. Ta1-c1 Dc7-b6 17.g2-g4 Wit speelt op twee fronten, waarschijnlijk te ambitieus.

17...a5-a4 18. Lc3-d4 Db6-d8 19.

Pb3-d2 0-0 20. g4-g5 Pf6-e8 21.

h2-h4 e6-e5 Dat zou op alle witte zetten gekomen zijn, steeds met grote kracht. 22. Ld4-c3 e5xf4 23.

Df3xf4 Pd7-e5 24. Lc3xe5 Zeker niet met vreugde neemt wit het pionoffer aan, want het is duidelijk dat zwart er heel mooi spel voor krijgt. 24...d6xe5 25. Df4xe5 Le7-d6 26. De5-f5 g7-g6 27. Df5-f3 Ld6-e5 28. Pd2-c4 Le5-d4 29.

Tc1-d1 f7-f5 jmMehdlm

Een mokerslag. Het is opmerkelijk hoe snel de witte stelling ineen is gestort. 30. Df3-g3 f5xe4 31.

Ld3-e2 Pe8-g7 32. Dg3-d6 Pg7-f5 33.Dd6-e6+ Kg8-h8 34. Pc4-d6 Dd8-c7 35. Pd6xf5 Tf8xf5 Wit gaf op. Na 36. Txd4 Dg3+ 37. Kh1 e3+ gaat het snel mis met wit.