Laten zo!

Verscholen op de late vrijdagavond, omdat de televisie in dit land nu eenmaal pas na half elf programma's voor grote mensen pleegt uit te zenden, is sinds enkele weken weer de kunstrubriek Panorama Vrijdag te zien. Vorig seizoen bestond er ook al een programma onder die titel, maar toen was er een vaste presentator (Jan Meng) die vergeefs naar een eigen vorm liep te zoeken.

Nu bestaat de rubriek slechts uit anonieme reportages, met een stem die buiten beeld bij elk nieuw onderwerp een paar inleidende zinnetjes spreekt.

In deze nieuwe vorm is Panorama Vrijdag, een coproductie van NPS en RVU, een onderhoudende, informatieve rubriek die zonder aanstellerij aandacht besteedt aan gebeurtenissen uit de kunstagenda met typische televisie-middelen.

Zo was de camera vorige vrijdag op stap met de nachtschilder Arie Schippers, die nu exposeert in de Kunsthal in Rotterdam en die tijdens een nachtelijke autorit uitlegde hoe hij de lokaties voor zijn schilderijen zoekt: “Hoe gaat dat, het is niks en het is nog steeds niks, en op een gegeven moment zeg je: godverdomme, ik ga hier zitten schilderen gewoon.” Verder liet Wim Hofman, naar aanleiding van de kinderboekenweek, de voorwerpen zien die hem inspireren tot zijn boeken.

Maar nog aardiger was het onderwerp dat buiten de reguliere agenda viel: een reportage over Philippien Noordam, die als kunstadviseur bij het ministerie van buitenlandse zaken bepaalt wat er in de gangen en kantoren van de Nederlandse ambassades komt te hangen. Een cameraploeg reisde met haar mee naar Wenen, waar een nieuw gebouw moest worden ingericht, en observeerde de kleine wrijvingen tussen wat de ambassademedewerkers graag zien en wat de kunstadviseur mooi en verantwoord vindt. Op de geluidsband speelde een gitaar intussen My Favourite Things uit de musical The Sound of Music - een ogenschijnlijk ondergeschikt detail, maar het geeft wel aan hoe zorgvuldig zo'n filmpje is gemaakt.

Als het om kunstrubrieken gaat, blinkt de Nederlandse televisie niet uit in consistentie. Jan Meng mocht een seizoen lang zijn best doen en werd daarna afgedankt. Vóór hem riep Mieke van der Weij tegenstrijdige gevoelens op met haar ik-ben-ook-maar-een-gewone-meid-houding in een populair bedoelde rubriek onder de afkeurenswaardige titel Kunstmest. Het is in Nederland blijkbaar niet mogelijk een actualiteitenrubriek over kunst jaar in jaar uit ongewijzigd te handhaven. En intussen bewijst het culturele praatprogramma van Hanneke Groenteman, op de late zondagmiddag, hoe belangrijk een vaste formule en een vast uitzendtijdstip voor de klantenbinding zijn. Geen wonder dat De Plantage steeds vaker primeurs in huis weet te halen - op zijn minst biedt het houvast in een sector die verder vooral wordt gekenmerkt door wispelturigheid.

Panorama Vrijdag is heus nog wel voor verbetering vatbaar, al was het maar omdat discussie, confrontatie en polemiek goeddeels ontbreken. Maar ik zou willen dat de programmabazen hun ongeduld nu eindelijk eens zouden onderdrukken. Laat de makers met rust, en laat de late vrijdagavond tot in lengte van jaren een herkenbaar tijdstip blijven voor een herkenbare kunstrubriek. Echt, dat is de enige manier om er op den duur iets moois van te maken.