Kabinet in Italië valt, twijfel over toetreding EMU

ROME, 10 OKT. De Italiaanse president Oscar Luigi Scalfaro begint vanmiddag met de consultaties voor een kabinetsformatie. Premier Romano Prodi stelde gisteren zijn functie ter beschikking omdat de kleine communistische partij de begroting bleef verwerpen.

Ministers en vakbondsleiders waarschuwen voor de gevolgen die de politieke onzekerheid kan hebben voor de toetreding van Italië tot de Economische en Monetaire Unie. “Wij willen geen achteruitgang”, zei Prodi in het Kamerdebat. “Het doel van Europa is binnen handbereik. Het is niet alleen mogelijk, maar we zijn het aan onszelf ook verplicht.”

Veel zal afhangen van de vraag of de begroting in deze vorm kan worden aangenomen. Zij bevat een aantal maatregelen om te garanderen dat Italië voldoet aan zoveel mogelijk criteria voor toetreding tot de EMU. Maar volgens de communisten, die het kabinet sinds zijn aantreden in mei vorig jaar extern hebben gesteund, is de prijs voor Europa te hoog en dragen de sociaal zwaksten de zwaarste lasten.

Negen dagen bemiddelen heeft niets opgeleverd. Prodi toonde zich in een emotioneel Kamerdebat bereid tot een aantal concessies, maar hij zei dat er grenzen zijn en dat de zwaksten in de samenleving een zware prijs zullen betalen als Italië buiten de EMU blijft.

De communisten presenteerden een motie tegen het kabinetsbeleid. Toen zij de concessies van Prodi als onvoldoende bleven verwerpen, besloot Prodi de stemming niet af te wachten. Hij ging 's middags naar president Scalfaro om zijn ontslag aan te bieden.

Hoewel de president dat ontslag formeel nog in beraad heeft gehouden, komt hiermee een einde aan het eerste Italiaanse kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog waarin links meeregeert, in de vorm van de Democratische Partij van Links (PDS).

De PDS dringt aan op snelle nieuwe verkiezingen. Andere opties zijn: een zakenkabinet dat de intrede in de EMU moet begeleiden; een overgangskabinet dat ervoor moet zorgen dat de begroting wordt aangenomen; en de brede coalitie waarvoor de rechtse oppositieleider Silvio Berlusconi heeft gepleit.

De consultaties van Scalfaro beginnen met gesprekken met de voorzitters van Kamer van Afgevaardigden en Senaat. Morgen komen de eerste partijleiders naar het Quirinaal, het presidentiële paleis. Verwacht wordt dat deze eerste consultatieronde dinsdag wordt afgesloten.