Voetbal-souvenirs in Rotterdam en Londen

Niet alleen Amsterdam heeft straks een voetbalmuseum. Barcelona, Manchester, Rotterdam en Londen gingen voor. Een kijkje in de musea van het Londense Arsenal en het Rotterdamse Feyenoord.

Feyenoord Home of History, Van Zandvlietplein 1 (achter het Feyenoord stadion), Rotterdam. Open: wo t/m do 13-17u, za 9-17u.

Arsenal Museum, Highbury Stadion, ingang aan Avenell Road (metro station Arsenal of Finsbury Park), Londen. Open: elke vr 10-17u.

Arsenal-spits Ted Drake nam in de FA-cup finale van 1936 tegen Sheffield United het winnende doelpunt voor zijn rekening. De bal (met leren veter) waarmee hij de 1-0 binnentikte, ligt nu achter glas in het Arsenal museum in het Highbury stadion in Londen. In omringende vitrines zijn lidmaatschapskaarten uit de vorige eeuw en foto-albums van oud-spelers te zien. Een tekstbord legt uit waarom de gunners zo mager presteerden ten tijde van de Boerenoorlog. De spelers, werkzaam in de Noord-Londense wapenindustrie (waaraan de club haar naam ontleent), maakten door de oorlog zulke lange werkdagen dat ze doodmoe op het voetbalveld verschenen.

Om de collectie bijeen te krijgen plaatste conservator Iain Cook in het wedstrijdprogramma een oproep aan supporters: wie interessante voorwerpen aan de club wilde afstaan, werd verzocht contact op te nemen. Cook kreeg meer dan 250 telefoontjes. “Die mensen wilden dolgraag iets voor de club doen. Maar negentig procent van de spullen die werden aangeboden was onbruikbaar. Dan moest ik zo beleefd mogelijk uitleggen dat we geen interesse hadden.” Een shirt dat in de FA-cup finale van 1950 gedragen was en kort tevoren voor 6000 gulden op een veiling was verkocht, werd dankbaar in bruikleen aanvaard.

Ook Mareille van der Vegt, coördinatrice van de Feyenoord Home of History, kreeg een onvoorzien grote stroom foto's, plakboeken, plaatjes en programma's aangeboden nadat er een oproep in het clubblad was geplaatst. “Zo kregen we een zelfgemaakt draaiorgeltje in bruikleen, beschilderd in de clubkleuren. Als je er aan draait hoor je de melodie 'hand in hand...' ”

Clubliefde is de voornaamste drijfveer van de bezoekers. Arsenal heeft daarom ook Question stations in het museum geplaatst waar het publiek vragen over de club kan beantwoorden. Ook is er een computer-vraagbaak die leert dat het bedrag van 7,5 miljoen pond waarvoor Dennis Bergkamp op 20 juni 1995 zijn handtekening onder een contract zette een clubrecord was. Het Feyenoord-museum biedt ook een bescheiden selectie videobeelden. Te zien is onder meer hoe FC Groningen op 31 mei 1993 in de Kuip een pak slaag (5-1) kreeg toegediend. In een piramide-vormige prijzenkast staan de Europa Cup 1 (1970) en talloze andere bekers opgesteld. Onder de prijzen ook een sierlijk bewerkt schip, de 'Zilveren Santa Maria', in 1974 door Feyenoord gewonnen. Maar waar? en tegen wie? Van der Vegt erkent dat de uitleg nog tekort schiet. “We zijn amper twee jaar open; dat moet nog groeien.” Na een bezoekje aan het museum van Manchester United viel haar het gemis aan Feyenoord tenues in de eigen collectie op. In die leemte zal worden voorzien. Ze heeft de shirts die Gaston Taument en Ronald Koeman tijdens hun laatste wedstrijd in de Kuip droegen van de spelers gekregen.

Het Arsenal museum trekt jaarlijks twintigduizend bezoekers. Bij Feyenoord zijn dat er zo'n tienduizend méér. Anekdotische hoogtepunten in Rotterdam: de (inmiddels opgezette) meeuw die doelman Eddy Treitel ooit uit de lucht schoot en het brilletje van Joop van Daele dat door een verhitte Zuid-Amerikaanse tegenstander werd vertrapt nadat Van Daele het beslissende doelpunt had gemaakt in de strijd om de Wereldbeker.

Zowel Feyenoord als Arsenal beschikken over vitrines waarin de presentjes zijn uitgestald die clubs elkaar voorafgaand aan Europa-cup wedstrijden aanbieden. Bij Arsenal staan ze opgesteld in kasten achter de bestuurskamer (te bezichtigen tijdens een rondleiding door het stadion). Ajax schonk voorafgaand aan de kwartfinale van de Europa Cup 1 (8 maart 1972) een Delfts blauw bord. De legendarische Arsenal-manager George Graham heeft nog voorgesteld dit geschenk uit de vitrine te verwijderen: hij maakte in die wedstrijd een eigen doelpunt.