NIEUW TEXTIEL

Textiel- en (micro)vezelfabrikanten zoeken voortdurend naar nieuwe materialen. Ze ontwikkelen stoffen met bijzondere eigenschappen. Een selectie.

Bacterie-etend textiel Langer dan een dag in dezelfde onderbroek rondlopen? Het lijkt onfris. Maar het kan wel. Afgelopen zomer presenteerde het Britse vezelbedrijf Courtaulds de Amicor-vezel, uitgerust met de chemicalie Triclosan. Zelfs na tweehonderd wasbeurten doodt Triclosan moeiteloos bacteriën, zodat met Amicor uitgeruste kleding en handdoeken langer fris blijven. De stof voorkomt de groei van micro-organismen. Courtaulds werkt nu aan de Amicor Plus, een weefsel met ingebouwde schimmeleter, een uitkomst voor mensen met zwemmerseczeem of een candidiasis-infectie. Japanse onderzoekers werken aan bacteriedodende stoffen in ziekenhuistextiel.

Zondoorlatend badpak Na tienduizenden vezels te hebben onderzocht, stuitte het Venlose bedrijf Sunselect ruim tien jaar geleden 'toevallig' op een vezel die een groot deel van schadelijke UVB-zonnestralen terugkaatst en een gedeelte van de bruinende UVA-stralen doorlaat. De technologie is inmiddels dusdanig verfijnd dat de vezel is verwerkt in badpakken. En dat betekent: het hele lichaam kan bruin worden zonder schadelijke gevolgen. Zondoorlatende badkleding is vanaf 75 gulden te koop bij Otto, Neckermann, Hunkemöller en in tax free-winkels op luchthavens. In Duitsland is het binnenkort mogelijk ook een zondoorlatend, UVB-beschermd overhemd of poloshirt te kopen. Nederland moet daarop nog wachten tot de zomer van 1999.

Anti-pollen Uitermate geschikt voor mensen met hooikoorts is de textielsoort van de Japanse firma Kanebo. Het geweven materiaal zou stof en pollen afweren zonder statisch te zijn. De stof is geschikt voor shirts, blouses en jassen. Afgelopen voorjaar maakte Kanebo deze ontdekking bekend. In Nederland is de stof nog niet in gebruik genomen.

Onkreukbaar Begin september claimde de Franse firma Pierre Clarence een katoensoort te hebben ontwikkeld dat niet kreukt. 'Een revolutionaire chemische behandeling' moet ervoor zorgen dat een gewassen overhemd kreukvrij opdroogt. Ook de Japanse firma Kanebo produceert stoffen met een 'anti-kreukgeheugen'. Kanebo's wollen stoffen kreuken zelfs niet als ze nat worden. In Nederland zijn deze materialen nog nauwelijks in gebruik. Het in de jaren zestig en zeventig gebruikte formaldehyde werkte goed, maar dit bleek slecht voor het milieu en de gezondheid. Sindsdien mengen fabrikanten katoen vaak met gladde, synthetische vezels. Een nadeel daarvan is dat het transpiratie aanwakkert. Fenecon, de Nederlandse vereniging van kledingfabrikanten, ziet de strijkbout nog steeds als een fantastisch anti-kreukmiddel.

Recycle-fleece Milieuvriendelijk produceren en hergebruik van grondstoffen staan niet zo hoog op het prioriteitenlijstje van textielfabrikanten. Volgens Hans Muilerman van de stichting Natuur en Milieu kiezen zij ervoor geleidelijk milieuvriendelijker te produceren. Toch is het mogelijk een trui van hergebruikt materiaal te kopen. De firma Reko, onderdeel van DSM, verwerkt plastic frisdrankflessen (PET) tot vlokken. De firma Welman recycling spint hiervan draden en breit er vervolgens fleece van. Fleece wordt gebruikt in truien en sportkleding. Als textielproduct is de fleece hoogwaardig: redelijk sterk, ademend, zacht aanvoelend èn krimpvast.

Anti-krimp viscose Het Britse vezelbedrijf Courtaulds is erin geslaagd viscose te ontwikkelen die niet krimpt, sterk is en glanst. De Lyocel-vezel is milieuvriendelijk en wordt gemaakt door houtpulp op te lossen in aminoxide. Van die viscose-oplossing spint de fabrikant vervolgens draden. Het nadeel is dat Lyocel na het wassen hard is. Pas na een strijkbeurt voelt de stof weer zacht aan. Chemieconcern DuPont kent ook een stof die niet krimpt. Het lichtgewicht, polyester materiaal, vaak gecombineerd met Lycra, draagt de naam Coolmax en is goed wasbaar en ademend. Coolmax wordt gebruikt voor sportkleding.

Smart textiles Een hele nieuwe serie stoffen zijn de smart textiles. Deze 'slimme' stoffen hebben bijzondere eigenschappen en bestaan nog voornamelijk in laboratoria van textielfabrikanten. Zo wordt er geëxperimenteerd met textiel met ingebouwde geur. Via micro-capsules in de stof wordt een geur afgescheiden die stress zou verminderen. In Japan wordt onderzoek gedaan naar pyjama-textiel waarin een slaapmiddel is verwerkt en naar panty's met huidverzorgende vitamines. Textiel met ingebouwd geluid en stoffen die van kleur veranderen bij temperatuurswisseling bestaan ook in experimentele vorm.

Antistraling In Japan is een vezel ontwikkeld die elektromagnetische straling, van bijvoorbeeld computers, tegenhoudt. Onderzoekers van de Gifu-universiteit maakten in april bekend dat een carbonvezel straling absorbeert en dragers ervan beschermt. Het is mogelijk de vezel te verwerken in bijvoorbeeld overhemden. De Japanse firma Kuraray gaat deze vezel gebruiken voor de productie van beschermende kleding.