Wit-Rusland zwicht: ORT-journalist vrij

MOSKOU, 8 OKT. Pavel Sjeremet, tv-journalist van de Russische staatszender ORT, is na tweeëneenhalve maand gevangenschap door de Witrussische autoriteiten voorwaardelijk vrijgelaten.

Zijn arrestatie en de slepende ORT-affaire heeft een wig gedreven tussen Wit-Rusland en Rusland, die in april een Unie zijn aangegaan. De autoritaire president van Wit-Rusland, Aleksandr Loekasjenko, gelastte de vrijlating nadat de Russische president Jeltsin in woede was ontstoken over zijn onbuigzame houding. Jeltsin had het 'bevriende staatshoofd' Loekasjenko vorige week zelfs de toegang tot Rusland ontzegd met de woorden: “Laat hem eerst Sjeremet vrijlaten.”

“Jeltsin is 66, ik ben 43”, sprak Loekasjenko zaterdag, “Als jongere moet ik naar hem luisteren.” Vervolgens maakte hij de door hem gemuilkorfde pers uit voor “schorem en tuig” dat in opdracht van buitenlandse mogendheden de eenwording tussen de twee Slavische landen probeert te ondermijnen. Sjeremet moest schriftelijk verklaren dat hij het land niet zal verlaten. Hem hangt een celstraf van vijf jaar boven het hoofd voor het illegaal oversteken van een grens, eind juli, bij het maken van een documentaire over smokkelpraktijken.

“Ik ben uitgeput”, zei Sjeremet vanmorgen tegen het persbureau AFP. “Het regime in de gevangenis was zwaar; in het begin ben ik blootgesteld aan psychologische druk.” Twee van de zes andere ORT-medewerkers, die ook waren opgepakt, hebben in ruil voor hun vrijlating voor de Witrussische staatstelevisie op vernederende wijze schuld bekend.

Het voorwaardelijk ontslag uit voorarrest van Sjeremet wijst niet op een wezenlijke koerswijziging van Loekasjenko, die openlijk het herstel van de Sovjet-Unie nastreeft. Dinsdag haalde hij fel uit naar de Witrussische zakengemeenschap, die hij verantwoordelijk houdt voor de bomaanslag, zondag, waarbij zijn vriend en vertrouweling Jevgeni Mikoloetski werd gedood. Mikoloetski was parlementslid.

Omringd door een kluitje tot de tanden bewapende lijfwachten hield de president gisteren een grafrede waarin hij 's lands zakenlieden een week de tijd gaf om de daders aan te wijzen, en tien dagen om hun belastingschulden te voldoen. “Anders zullen zij worden gestraft.” Loekasjenko, die claimt dat er al zeker twee aanslagen op hem zijn verijdeld, zei ook: “Diegenen die de wapens opnemen tegen mij of de staat, zullen door dezelfde wapens gedood worden.”