Ster tien miljoen keer sterker dan de zon

ROTTERDAM, 8 OKT. Astronomen van de universiteit van Californië in Los Angeles hebben de mogelijk zwaarste en meest energierijke ster in het melkwegstelsel gevonden. De ster zendt iedere zes seconden evenveel straling uit als de zon in een jaar en is daarmee de ster die de grootste hoeveelheid energie produceert. Ondanks zijn grote helderheid is de ster, die zich bij het centrum van het melkwegstelsel bevindt, niet rechtstreeks te zien. Hij ligt ingebed in een nevel, naar zijn vorm Pistoolnevel genoemd, waarvan de diameter wordt geschat op vier lichtjaar.

De aanwezigheid van de Pistoolster was enkele jaren geleden al opgemerkt door astronomen in Zuid-Afrika en Japan. Zijn werkelijke omvang en energieproduktie werden echter pas duidelijk toen hij werd bestudeerd met behulp van de Hubble Space Telescope. Die werd begin dit jaar door Amerikaanse astronauten voorzien van een nieuw instrument, de NICMOS (Near-Infrared Camera and Multi-Object Spectrometer), die speciaal werd gebouwd voor het bestuderen van infraroodbronnen.

De straling van de Pistoolster wordt door de omringende nevel geabsorbeerd en in het nabij-infrarood her-uitgezonden. Uit deze straling hebben de astronomen afgeleid dat de ster tien miljoen maal zoveel straling produceert als de zon. Deze enorme energieproduktie wijst er ook op dat de ster heel groot en zwaar moet zijn. Zijn omvang is wellicht te vergelijken met de baan van de aarde of zelfs die van Mars en zijn massa zou 150 maal zo groot moeten zijn als die van onze zon.

Sterren die zoveel straling uitzenden, verliezen ook veel massa. De astronomen denken dat de Pistoolster tijdens zijn ontstaan, ongeveer 2 miljoen jaar geleden, wellicht 200 maal zo zwaar was als de zon. Die waarde ligt boven de theoretische bovengrens voor de maximale massa die een ster-in-wording kan hebben zonder zich door zijn eigen stralingsdruk weer uiteen te scheuren. Misschien zal uit uit latere waarnemingen blijken dat de Pistoolster uit twee of meer componenten bestaat.