Premier Italië probeert tijd te rekken

ROME, 8 OKT. De Italiaanse premier Prodi probeert door tijd te rekken de impasse in de slepende politieke crisis te doorbreken, maar de communisten blijven dreigen tegen de begroting te stemmen en daarmee zijn kabinet ten val te brengen.

Na de opening van een Kamerdebat gisteren over de crisis liet Prodi 's avonds weten dat hij vandaag ook de Senaat zou toespreken. Daarna wilde hij met president Scalfaro overleggen. Morgen rond het middaguur zou het Kamerdebat worden voortgezet. Daarna moeten in een stemming de koppen worden geteld om te zien of het kabinet nog een meerderheid heeft.

De rechtse oppositie heeft geïrriteerd gereageerd om Prodi's tactiek. De premier had het begin van het debat al vijf dagen vooruitgeschoven. “Prodi moet zonder verder uitstel nota nemen van de crisis binnen zijn regering”, zei oppositieleider Berlusconi. Zijn bondgenoot Fini, leider van de ex-neofascistische Nationale Alliantie, zei dat het Kamerdebat bevestigde dat de communisten en het centrum-rechtse kabinet onverenigbare economische ideeën hebben.

Prodi gelooft dat niet. Hij hoopt dat er nog ruimte is voor onderhandelingen. De communisten hebben de deur naar het kabinet niet helemaal dicht gedaan. “Wij hebben besloten tegen deze begroting te stemmen”, zei de communistische partijleider Bertinotti.

“Wij zijn bereid om te praten over alle mogelijke compromissen, op voorwaarde dat ze ons einddoel niet in gevaar brengen”, zei Prodi aan het einde van een gepassioneerde toespraak van een uur in de Kamer. Dat einddoel gaat verder dan de toetreding van het land tot de laatste fase van de Economische en Monetaire Unie (EMU) - de totstandkoming van de gemeenschappelijke Europese munt. Het omvat ook de plannen voor economische en staatsrechtelijke hervorming die in gang zijn gezet, en de hervorming van de overheidsbureaucratie, een chronisch probleem dat vrijwel alle voorgaande kabinetten uit de weg zijn gegaan.

Prodi wees op de enorme stappen vooruit die zijn gemaakt. De overheidsfinanciën beginnen op orde te komen, het land voldoet nu aan vier van de vijf voorwaarden voor toetreding tot de laatste fase van de EMU, en het internationale prestige van Italië is gestegen. We moeten oppassen voor een terugval in de situatie uit het verleden, met politieke instabiliteit en een inflatie en rentestand die substantieel hoger zijn dan in andere Europese landen, waarschuwde Prodi. “De keuze gaat in feite tussen het verleden of de toekomst.”

De premier herhaalde dit thema in zijn verwijzing naar het verzet van de communisten tegen de geplande ingreep in de pensioensector. Het land moet zijn rijkdom niet alleen gebruiken om ouderen te steunen, maar ook om toekomst en hulp te bieden aan jongeren, zei Prodi. Op veel plaatsen is meer dan de helft van de jongeren zonder werk. Uit zijn toespraak bleek dat Prodi op het gebied van de pensioenen geen concessies wil doen. Italië biedt zeer ruime mogelijkheden om vervroegd met pensioen te gaan.

Prodi hoopt vooral door meer toezeggingen over het scheppen van werk de communisten over de brug te halen. Ook over verkorting van de werkweek en beperking van de bezuinigingen in de gezondheidszorg valt te praten, suggereerde hij.