Onverwachte top van leiders Israel en Palestijnen

TEL AVIV, 8 OKT. De Israelische premier Benjamin Netanyahu en de Palestijnse leider Yasser Arafat hebben elkaar vannacht weer ontmoet na een onderbreking van acht maanden. Als uitkomst van deze haastig belegde top bij de grensovergang Eres, tussen de Gazastrook en Israel, besloten beide leiders weer op een regelmatige basis bij elkaar te komen. Netanyahu en Arafat verloren het vertrouwen in elkaar wegens de Israelische nederzettingenpolitiek en de Palestijnse zelfmoordterreur.

Het onderhoud had deels onder vier ogen plaats, waarna de Amerikaanse bemiddelaar Dennis Ross zich met raadgevers van beide partijen erbij voegde. Volgens Ross ontwikkelde zich een goed gesprek, hoewel de kloof tussen beide partijen over de interpretatie en uitvoering van het autonomie-akkoord van Oslo groot blijft. Besloten werd de voor volgende week in Washington vastgestelde Israelisch-Palestijnse besprekingen tot einde deze maand uit te stellen.

Het verrassende onderhoud tussen Netanyahu en Arafat had plaats tegen de achtergrond van de verzwakking van de positie van beide leiders. Netanyahu heeft als gevolg van de mislukte moordaanslag op een Hamas-leider in Amman op 25 september veel van wat hem nog restte aan prestige in Israel en in het buitenland ingeboet. Arafat voelt zich bedreigd door de triomfantelijke terugkeer van sjeik Ahmed Yassin, de geestelijke vader en oprichter van de fundamentalistische beweging Hamas, die door Israel als uitvloeisel van de Mossad-actie in Amman werd vrijgelaten. Ross heeft de zwakte van beide leiders weten uit te buiten en hen naar een ontmoeting geleid.

Netanayhu heeft gisteren tegenover de Israelische media toegegeven dat Israel twee dagen voor de aanslag in Amman een boodschap van de Jordaanse koning Hussein bereikte waarin stond dat Hamas bereid was met Israel een bestand voor de duur van tien jaar te sluiten, overigens op voor Israel onaanvaardbare voorwaarden. Deze Jordaanse boodschap bleef echter drie dagen bij de geheime dienst Mossad liggen. Volgens de Israelische pers nam de Mossad de boodschap van koning Hussein niet serieus.

Pagina 4: Knetterende ruzie in Israel uitgebroken

Het is niet uitgesloten dat Netanyahu van de aanslag zou hebben afgezien indien hij tijdig op de hoogte was gesteld van de informatie die koning Hussein naar Jeruzalem stuurde.

Tegen deze achtergrond heeft koning Hussein de mislukte aanslag op Meshal buitengewoon ernstig opgenomen. Hij legde deze Israelische schending van de soevereiniteit van zijn land uit als een weloverwogen poging om het voorstel van Hamas te torpederen en op escalatie van de confrontatie met Hamas aan te sturen, op rekening van de stabiliteit van het Jordaanse regime. Koning Hussein maakte zich trouwens al ernstige zorgen over berichten dat Israel plannen maakte om de aan Arafat overgedragen Palestijnse steden te heroveren. Hij voorzag in dat geval een geval de vlucht van honderdduizenden Palestijnen naar Jordanië met ernstige gevolgen voor zijn troon.

Naar aanleiding van de boodschap van koning Hussein is achter de schermen een knetterende ruzie uitgebroken. De hele affaire heeft het vertrouwen tussen de hoofden van de verschillende veiligheidsdiensten vergaand ondermijnd en zou tot het aftreden van Dani Yatom, het hoofd van de Mossad, kunnen leiden.

Koning Hussein waarschuwde premier Golda Meir persoonlijk in 1973 voor een Egyptisch-Syrische verrassingsaanval. Israel heeft toen die waarschuwing genegeerd en werd overrompeld toen de aanval op Grote Verzoendag begon.