Kantoren; Een herkenbaar exterieur

Kantoren dienen vaak als belegging. Moeilijkheid is dat de belegger die besluit in een nieuw kantoorgebouw te investeren de toekomstige huurders meestal nog niet kent. Dit heeft consequenties voor uiterlijk én innerlijk van de kantoren. Binnen moet een kantoorgebouw niet al te veel specifieke ruimten bevatten: een bijzonder gebouw vol curieuze vertrekken is alleen aantrekkelijk voor een kleine groep huurders.

Het commercieelste kantoor is daarom een gebouw met algemene, neutrale ruimtes die door systeemwanden kunnen worden onderverdeeld. Het exterieur van het 'beleggerskantoor' moet daarentegen juist iets bijzonders hebben. Een herkenbaar kantoor, waarmee een huurder zich kan onderscheiden, heeft commerciële meerwaarde. De vormgeving van de buitenkant van een kantoor staat dan ook vaak los van de binnenkant.

Maar net als in de mode verandert de architectonische smaak. Wat dertig jaar geleden eigentijds en aantrekkelijk was, is nu verouderd en aftands. Soms laten beleggers hun kantoren daarom voorzien van een geheel nieuwe buitenkant. 'Upgrading' heet dit in hun jargon. Zo werd het kantoor aan de Wibautstraat 135-139 in Amsterdam twee jaar geleden spectaculair opgewaardeerd. Oorspronkelijk stond hier een gebouw uit 1960 dat, net als het aangrenzende kantoor, met zijn grote strookramen en platte dak een typisch product was van het modernisme uit de jaren zestig. Maar na vijfendertig jaar zag het gebouw van architect H.D. Bakker eruit als een oude vrouw met een uitgezakt suikerspinkapsel. De eigenaar, Philips Pensioenfondsen, vond dan ook dat het toe was aan een nieuwe jas. Een andere wens, die voortkwam uit nieuwe bouwkundige eisen, was dat het glasoppervlak werd gereduceerd: de nieuwe jas moest niet alleen modieuzer, maar ook warmer zijn.

Architectenbureau Hoogeveen ontwierp een nieuwe gevel van aluminium platen voor het kantoor die in alles het tegendeel is van de oude gevel. Een klassieke driedeling in plint, middenstuk en kroonlijst kent het gebouw nu, met wulpse golven en kekke ovalen raampjes. Maar het zijn vooral de kleuren geel en roze die dit gebouw zo anders dan de rest van de Wibautstraat doen zijn: de wens van Philips Pensioenfondsen tot een herkenbaar en commercieel uiterlijk is helemaal in vervulling gegaan.