Hof van tribunaal gunt ErdemoviEÉc nieuwe strafzaak

DEN HAAG, 8 OKT. De 25-jarige Kroaat Drazen ErdemoviEÉc krijgt een nieuwe rechtzaak. Het hof van beroep van het tribunaal voor oorlogsmisdaden in voormalig Joegoslavië bepaalde gisteren dat ErdemoviEÉc onvoldoende op de hoogte is gesteld van de procedures van het tribunaal.

ErdemoviEÉc bekende vorig jaar te hebben deelgenomen aan massaexecuties van gevangenen na de val van de moslimenclave Srebrenica. De Kroaat, die in dienst was van het Bosnisch-Servische leger, zei zeker zeventig gevangenen te hebben neergeschoten omdat hij anders zelf zou zijn gedood. Hij kreeg een gevangenisstraf van tien jaar.

Het hof wees een verzoek van ErdemoviEÉc tot vrijspraak of herziening van zijn straf gisteren af, maar bepaalden dat zijn proces herhaald moet worden voor een nieuwe strafkamer. De overweging van een meerderheid van vier van de vijf rechters luidt dat de Kroaat onvoldoende op de hoogte was van de procedures. ErdemoviEÉc wist bijvoorbeeld niet dat hij schuld had kunnen bekennen aan oorlogsmisdaden. Daarop staan doorgaans mildere straffen dan misdaden tegen de mensheid, waarvoor hij werd veroordeeld.

De zware celstraf van ErdemoviEÉc wekte vorig jaar november enige verbazing. De in Servië ondergedoken Kroaat vertelde in maart vorig jaar in de Franse krant Le Figaro over de massa-executies, werd daarna door de Servische politie aangehouden en vrijwillig aan het tribunaal overgedragen. De openbare aanklager zag ErdemoviEÉc meer als een getuige dan als een dader. Dat leverde de curieuze situatie op dat de aanklager de rol van zijn advocaat op zich leek te nemen en de rechters die van de aanklager.

De zaak-ErdemoviEÉc was snel voorbij: nadat hij in tranen schuld bekende, eiste de aanklager tien jaar als maximum-straf. Hij voegde daaraan toe dat een lagere straf geboden was. De rechters meenden echter dat het verweer dat ErdemoviEÉc gedwongen werd aan de executies deel te nemen, hem niet van schuld ontsloeg. ErdemoviEÉc kon niet bewijzen dat zijn leven in gevaar was als hij een bevel had geweigerd.

In het hoger beroep blijken de rechters het niet eens over de vraag of het feit dat een misdaad onder dwang is begaan, een grond tot strafvermindering is. Drie rechters menen dat dwang militairen die oorlogsmisdaden of misdaden tegen de mensheid begaan niet van schuld ontslaat, twee rechters gaan uit van het tegendeel.

De tien Bosnische Kroaten die gisteren naar Den Haag zijn gevlogen om terecht te staan voor de bloedige etnische zuiveringen tegen moslims in Centraal-Bosnië in 1993, zijn vandaag voorgeleid. De Bosnisch-Kroatische politicus Dario KordiEÉc bepleitte vanochtend zijn onschuld, evenals zijn mede-verdachten Mario Cerkez, indertijd commandant van de Bosnisch-Kroatische troepen in Vitez, Ivan SantiEÉc, burgemeester van Vitez, en Pero Skopljak, chef van politie in dezelfde plaats.