Meshal en Yassin

ALS EEN TIKKENDE tijdbom rolde de afgelopen dagen de rolstoel van sjeik Ahmed Yassin via de Jordaanse hoofdstad Amman naar Gaza, de veste van het Palestijnse Gezag. Voor zijn aanhangers is de vrijlating van de in Israel wegens moordaanslagen tot levenslang veroordeelde Hamas-leider een feest. Koning Hussein kuste de bejaarde terrorist voor de camera's om hem vervolgens zo snel mogelijk door te sturen. Arafat moest hem op zijn beurt wel in zijn hoofdstad toelaten en zit nu opgescheept met een gevaarlijke rivaal.

Yassins vrijlating is waarschijnlijk de prijs die Netanyahu de Jordaanse vorst moest betalen na een Mossad-aanslag in Amman op Hamas-leider Khaled Meshal. Het incident bracht niet alleen de Israelische regering, maar ook Hussein in verlegenheid: de koning onderhoudt met het oog op zijn eigen overleven graag relaties met alle partijen die in het Midden-Oosten een rol spelen, maar dat moet niet al te veel opzien baren. Een liquidatie onder de muren van zijn paleis was wel het laatste waarop de vorst zat te wachten. In het voorbijgaan werden ook de Canadezen nog geschoffeerd: de daders hadden zich voorzien van Canadese paspoorten.

HET VERMOORDEN van tegenstanders is een vast bestanddeel in de politieke geschiedenis. Maar sinds bekend werd dat in de jaren zestig de CIA serieus plannen maakte om onwelgevallige politieke leiders uit de weg te ruimen - Castro in Cuba, Lumumba in Congo - is van die optie toch enige afstand genomen. Althans in zogenoemde beschaafde landen. (De Amerikanen hebben zichzelf zelfs een verbod op dergelijke praktijken opgelegd.) Nu was Meshal geen staatshoofd, maar de deining die de aanslag in Israel en daarbuiten heeft veroorzaakt, laat zien dat de politieke moord een wapen is met een hoog boemerang-gehalte.

Netanyahu staat nu te kijk als verantwoordelijk voor het smadelijk falen van een geheime dienst met een tot voor kort ongebroken en imponerende reputatie. Arafat onderhoudt een penibele relatie met Hamas, een beweging die hij moet zien te temmen maar die hij ook niet helemaal kan afvallen. De aanslag op Meshal en de vrijlating van Yassin hebben de posities van Netanyahu èn van Arafat verzwakt. De onderlinge verhouding is verder uit balans geraakt.