Witte Huis nam 'koffiebijeenkomsten' op; Fondsenwerving van Clinton ook op video

WASHINGTON, 6 OKT. Het Amerikaanse schandaal van de politieke fondsenwerving heeft dit weekeinde een nieuwe wending genomen, nu blijkt dat het Witte Huis beschikt over video-opnames van de omstreden koffiebijeenkomsten van president Clinton met geldschieters van zijn verkiezingscampagne. Het Witte Huis heeft de video-banden gisteravond openbaar gemaakt.

Op de beelden is te zien hoe Clinton zijn gasten ontvangt in de kaartenkamer van het Witte Huis, waar dergelijke bijeenkomsten meestal werden gehouden. Ook is te zien dat hij bij ten minste één gelegenheid donateurs ontving in de Oval Office, het presidentiële werkvertrek, dat niet gebruikt mag worden voor politieke fondsenwerving. Die beperking geldt niet voor het privé-gedeelte van de ambtswoning, waartoe de kaartenkamer wordt gerekend.

Op geen van de beelden vraagt Clinton om financiële bijdragen. Maar op een band uit 1995 is wel te horen hoe een donateur tegen Don Fowler, destijds voorzitter van de Democratische partij, zegt dat hij nog vijf cheques voor hem heeft. Fowler weigert de cheques, maar zegt: “Zodra dit voorbij is zal ik je opbellen en maken we een afspraak.” Op een andere band, zonder geluid, schudt Clinton de hand van de omstreden fondsenwerver John Huang.

Het Witte Huis heeft steeds ontkend dat het de regels voor inzameling van campagnegelden heeft overtreden. De koffiebijeenkomsten zouden niet bedoeld zijn geweest om geld op te halen. De Amerikaanse wet verbiedt fondsenwerving in overheidsgebouwen.

Al maanden geleden hebben het Congres en het ministerie van Justitie het Witte Huis gevraagd om al het materiaal over te dragen dat betrekking heeft op de inzameling van geld voor de presidentsverkiezingen van 1996. Door een vergissing zouden de videobanden tot nu toe over het hoofd zijn gezien, aldus een woordvoerder van Clinton. Volgens de Republikeinen is de late overdracht van de video-opnames een nieuw bewijs dat het Witte Huis het onderzoek naar de fondsenwerving tracht te vertragen.

Het Witte Huis droeg de opnames van in totaal 44 koffiebijeenkomsten vrijdagavond laat over aan justitie. Enkele uren eerder had minister van Justitie Janet Reno een brief aan leden van het Congres gestuurd, waarin ze stelt dat ze geen enkele aanwijzing heeft dat Clinton zijn ambt misbruikte om geld in te zamelen. Ook de veelbesproken overnachtingen van geldschieters in de Lincoln-slaapkamer van het Witte Huis zijn niet strafbaar, aldus Reno. Verder verwierp ze in de brief suggesties van Republikeinen dat Clinton en Gore zich schuldig hebben gemaakt aan het vragen van bijdragen aan buitenlandse geldschieters, wat de wet verbiedt.

Wèl kondigde Reno, eveneens vrijdagavond, een nader onderzoek aan naar mogelijk illegale telefoontjes van vice-president Gore aan geldschieters. Dat onderzoek kan uitmonden in de aanstelling van een onafhankelijke aanklager. Naar mogelijke telefoontjes van president Clinton aan donateurs loopt een vooronderzoek, dat in een dergelijk diepgravender vervolgonderzoek kan worden omgezet.

De video-opnames zijn gemaakt door televisie-ploegen van het Witte Huis. De vrijgegeven beelden tonen niet meer dan fragmenten van de koffiebijeenkomsten. Volgens het Witte Huis zou er niet meer zijn gefilmd. Maar verontwaardigde Republikeinen kondigden gisteren aan grondig te zullen uitzoeken of er inderdaad niet nog meer banden zijn.

Ook stelden de Republikeinen dat de brief waarin Reno schrijft dat de koffiebijeenkomsten niet onrechtmatig waren, nu achterhaald is. “Hier hebben we duidelijk nieuw bewijsmateriaal”, zei senator John McCain van Arizona gisteren op de televisie. Volgens McCain is de geloofwaardigheid van minister Reno, die hij tot nu toe steeds gesteund heeft, nu “in ernstig gevaar”. Hij vergeleek de situatie met het Watergate-schandaal, dat in 1974 president Nixon te val bracht. Volgens zijn collega Orin Hatch van Utah gedraagt de minister van Justitie zich als advocaat van de regering. “Het is dieptreurig”, aldus Hatch, die voorzitter is van de Senaatscommissie voor justitie. Volgens de Republikeinen moet Reno zo snel mogelijk verzoeken om de aanstelling van een onafhankelijke aanklager, die de agressieve inzameling van campagnegelden door de president en de vice-president zonder belangenconflict kan onderzoeken.