Soros: opzet van euro is gebrekkig

DEN HAAG, 6 OKT. De opzet van de euro is gebrekkig, en de invoering ervan zou best eens kunnen leiden tot de ondergang van de Europese Unie. De Hongaars-Amerikaanse speculant en filantroop George Soros waarschuwde zaterdag tijdens het jubileumsymposium van de Europese Beweging Nederland tegen de manier waarop de gemeenschappelijke Europese munt in 1999 zal worden ingevoerd.

De succesvolle zakenman, die miljoenen verdiende met speculatie op de valutamarkten, betoonde zich in principe voorstander van de Europese Unie en van een gemeenschappelijke Europese munt. Maar hij signaleerde dat de maatschappelijke steun voor de economische en monetaire eenwording is weggeëbd. “Het idee van een unie was aantrekkelijk, maar de realisatie ervan, de manier waarop de Europese Unie werkt, vinden de mensen veel minder inspirerend.”

Volgens Soros zouden de Europese Commissie en het Europese Parlement meer macht moeten krijgen, ten koste van de Europese Raad van Ministers. De ministers nemen besluiten via een politieke koehandel over de verschillende belangen van de vijftien lidstaten, in plaats van op basis van het gemeenschappelijk belang, aldus de zakenman. Een machtsverschuiving zou echter neerkomen op een sterkere federale structuur, waarbij de lidstaten meer soevereiniteit verliezen. Dat zal voorlopig niet geaccepteerd worden, verwacht Soros. “Federalisme wordt tegenwoordig beschouwd als een smerig woord, met name in Groot-Brittannië.”

De besluiten van de Europese ministerraad zijn bovendien moeilijk aan te passen aan veranderende omstandigheden. Bij het opstellen van het tijdsschema voor de invoering van de euro werd geen rekening gehouden met de huidige periode van grote Europese werkloosheid. Om de criteria voor de euro te halen, zijn de nationale regeringen nu verplicht hun uitgaven te beperken.

Maar dit is niet het juiste beleid tijdens een recessie, betuigde Soros in Den Haag. “De nadruk op het terugdringen van de overheidsuitgaven was misplaatst, en heeft de recessie waarschijnlijk verlengd.”

Ook toonde Soros zich bezorgd over een mogelijke harmonisatie van vermogensbelasting. Dergelijke onpopulaire maatregelen zouden kunnen leiden tot het wegvallen van de steun voor de EMU en de ondergang van de Europese Unie kunnen betekenen, zei hij.