Mogelijk nieuw onderzoek ramp in Bijlmer

DEN HAAG, 6 OKT. Minister Jorritsma (Verkeer en Waterstaat) laat het aan de Tweede Kamer over of het justitieel onderzoek naar de vrachtbrieven van El Al wordt heropend. Ze is daartoe bereid wanneer een meerderheid daar om vraagt, zo liet een woordvoerder van de minister gisteren weten.

Het nieuwe onderzoek door het openbaar ministerie zou er toe moeten leiden dat de ontbrekende papieren (de house airwaybills) van het vrachtvliegtuig dat op 4 oktober 1992 neerstortte in de Bijlmermeer alsnog worden opgespoord. Met hulp van de Economische Controledienst heeft de minister slechts een deel van de vrachtbrieven boven tafel kunnen krijgen. De vraag wat er precies aan boord was van het El Al-toestel met de registratie 4X-AXG is daardoor nog steeds niet beantwoord. De Tweede Kamer neemt morgen een besluit.

Jorritsma's voorzichtige instemming is een reactie op het Tweede-Kamerlid Van Gijzel (PvdA), die naar aanleiding van berichten in de media over de Bijlmerramp vindt dat “binnen twee weken alle ontbrekende informatie boven tafel moet zijn”. Als de minister hier niet in slaagt, vindt Van Gijzel dat zij een onafhankelijk onderzoek moet instellen. Eventueel komt er wat hem betreft een parlementaire enquête. In de Tweede Kamer is daar nog geen meerderheid voor. VVD en CDA hebben al eerder laten weten daar niet voor te voelen.

Van Gijzel is echter bijzonder ontevreden over de gang van zaken. In de afgelopen vijf jaar is het de autoriteiten niet gelukt om de vrachtbrieven van de partij goederen die in New York werd geladen (42.000 kilo) op tafel te leggen.

De vraag wat er nu precies aan de hand is met de vrachtbrieven werd vorig jaar ook al onderzocht door justitie in Haarlem. Aanleiding was de aangifte van valsheid in geschrifte door J. Plettenberg, een ex-medewerker van El Al. Volgens Plettenberg, supervisor van de betreffende vrachtvlucht op 4 oktober 1992, is met de papieren van deze vlucht gesjoemeld.

Justitie heeft vastgesteld dat er niets strafbaars is gebeurd, maar zegt in hetzelfde proces-verbaal dat men een deel van de papieren en tevens de samenstelling van duizenden kilo's vracht niet heeft kunnen achterhalen.

Pagina 10: Ramp in Bijlmer vijf jaar nadien herdacht

De uitspraken van Plettenberg zijn dit weekeinde versterkt door twee voormalige El Al-medewerkers in Duitsland. Zij werkten op het vrachtkantoor van de Israelische luchtvaartmaatschappij in Keulen. Inmiddels is dit kantoor verplaatst naar Luik in België. De twee beschuldigden El Al in een door de WDR uitgezonden documentaire ervan een dubbele boekhouding te voeren. Daardoor moet de werkelijke samenstelling van de vracht worden verdoezeld. Hun verklaringen zijn schriftelijk en onder ede vastgelegd, aldus de WDR.

Afgelopen zaterdag was het vijf jaar geleden dat een El Al-Boeing in de Bijlmer neerstortte op de flats Groeneveen-Kruitberg. Daarbij kwamen 43 mensen om het leven. Bij 'de boom die alles zag' herdachten zaterdagavond om half zeven, precies vijf jaar na dato, ruim vijfhonderd mensen de ramp met de El Al-Boeing. Het vliegverkeer meed voor deze gelegenheid een paar uur lang het luchtruim boven de Bijlmer. Slachtoffers, nabestaanden en onder anderen burgemeester S. Patijn van Amsterdam en directeur H. Smits van Schiphol legden bloemen en kransen bij de boom. De Israelische ambassadeur was afwezig wegens sabbatsviering. Hij zou vandaag een krans leggen.

De voorzitter van het Stadsdeel Zuidoost, R. Janssen, riep voorafgaande aan een stille tocht naar de rampplek net als vorig jaar alle betrokkenen op de handen ineen te slaan om alle openstaande vragen te beantwoorden. “Het gaat mij niet om het aanwijzen van schuldigen, maar om openheid en het wegnemen van twijfel.” Hij wees er op dat vragen door politiek en pers die tot commotie leiden, in de Bijlmer diepe emoties oproepen.

Op de plek van de Bijlmerramp ligt momenteel een bouwput. Het stadsdeel Zuidoost laat er een groot nieuw monument van beton aanleggen ter waarde van vier miljoen gulden. Veel bewoners zijn het oneens met het nieuwe monument. “Iedereen was blij met de boom die alles zag. Om nog meer beton in de Bijlmer hebben we niet gevraagd. Dit is waanzin van vier miljoen”, zegt een buurtbewoonster.