Volop smokkel goederen uit VS naar Iran

Sancties en een strikt economisch embargo ten spijt, de Perzische Golf is het toneel van een levendige smokkel van Amerikaanse goederen naar Iran. Die doorvoer is zo groot dat handelaren aan Iraanse afnemers vaak kortingen geven.

DUBAI, 4 OKT. Dag en nacht zweten mannen onder het gewicht van lading die ze aan boord tillen van dhows, de kleine houten schepen in de kreek die door de woestijnstad Dubai (Verenigde Arabische Emiraten) loopt. Slechts enkele uren kost het deze scheepjes om, zwaarbeladen met exportgoederen uit de Verenigde Staten en andere Westerse landen, de Golf over te steken naar Iraanse havens.

Perzische, Arabische en Zuid-Aziatische dialecten klinken op de kade terwijl werknemers kratten, dozen en zakken laden, die allerlei goederen van computers en elektronische apparatuur tot textiel, machines en voedingsmiddelen bevatten.

Veel van deze transito-export vanuit dit belangrijkste entrepot aan de Golf betreft goederen van Amerikaanse herkomst. Ze vinden hun weg naar Iran ondanks het Amerikaanse beleid gericht op isolatie van de Islamitische republiek door een handelsboycot.

De sancties moeten voorkomen dat Iran directe aankopen bij Amerikaanse bedrijven en leveranciers doet, maar handelaren in Dubai zeggen dat deze haven een van de grootste uitgiftestations is voor Amerikaanse goederen met bestemming Iran. Dat land biedt met zijn 60 miljoen inwoners veruit de grootste markt in het gebied rondom de Golf.

De doorvoerhandel staat in schril contrast met de officiële politiek van Washington dat Teheren beschuldigt van het sponsoren van terrorisme en het opbouwen van kernbewapening, wat Iran krachtig ontkent, en het tegenwerken van het vredesproces in het Midden-Oosten.

De Verenigde Staten zijn volgens de jongste gegevens van de Emiraten in elk geval de grootste exporteur naar Dubai, met een goederenstroom ter waarde van 6,86 miljard dirham (3,75 miljard gulden) vorig jaar. Ook China, Japan, India, Zuid-Korea, Duitsland, Italië, Taiwan en Indonesië behoren tot de grootste handelspartners van de Emiraten.

In 1996 kocht Iran volgens de gemeente Dubai voor meer dan 1 miljard gulden aan goederen in deze havenstad, het commerciële centrum van de olierijke Verenigde Arabische Emiraten.

Handelaren zeggen dat de goederenstroom naar Iran zo groot is dat ze afnemers vaak kortingen kunnen geven op scheepsladingen uit de Verenigde Staten en andere exporterende landen, waardoor de prijzen van sommige producten in hun warenhuizen behoorlijk zijn gedaald. Een deel van de Amerikaanse producten wordt naar Dubai verscheept terwijl de leveranciers en hun agenten in de Emiraten al op de hoogte zijn van de eindbestemming, terwijl andere, zogenoemde parallel-importen, direct naar Iran gaan.

Terwijl het Amerikaanse bedrijven sinds 1994 al verboden is aan Iran te leveren, doen andere landen hun best om de Iraanse markt van goederen te voorzien. Duitsland is de belangrijkste exporteur van industriële producten en communicatie-apparatuur, met Siemens, Alcatel en Daimler Benz als grootste leveranciers. De Japanse bedrijven Mitsubishi, Ishikawajima en Nissan bouwen in Iran elektriciteitscentrales en dammen. Italië exploiteert in Isfahan een staalfabriek, Frankrijk verkoopt in Iran industriële goederen en voedingsmiddelen, Korea levert er Deawoo auto's en huishoudelijke apparatuur in bouwpakketten voor lokale assemblage.

De Franse autofabrikant PSA Citroën Peugeot hervatte vorig jaar de verkoop van Peugeot 405 onderdelen aan zijn partner Iran Khodro voor locale assemblage, na een onderbreking van een jaar wegens betalingsachterstanden. Vorige week opende president Mohammed Khatmani een internationale handelsbeurs in Teheran waar 1.100 buitenlandse bedrijven uit 78 landen en 1.720 Iraanse ondernemingen hun waar presenteren.

Volgens radio Teheren bekritiseerde Khatmani pogingen van sommige landen om nieuwe wetenschappelijke toepassingen en technologie te monopoliseren en hij drong aan op meer buitenlandse investeringen in Iran. “Als wij in staat zijn onze wetenschappelijke, economische en technologische relaties met andere landen te ontwikkelen en de belangen van naties kunnen bundelen, worden politici gedwongen hun beleid aan te passen aan de behoeften van de volkeren”, aldus de president.

De Franse oliemaatschappij Total die zondag met steun van de Franse regering en de Europese Unie de Amerikaanse sanctiewetgeving trotseerde door met Iran en haar Russische en Maleisische partners een miljardencontract voor gaswinning in Iran te tekenen, maakt intussen gebruik van de gedwongen afwezigheid van Amerikaanse olie- en gasmaatschappijen in dat land.

Elf Aquitaine en Shell, die beide veel meer te verliezen hebben in de VS dan Total en grote belangstelling koesteren om in Iran olie en gas te gaan winnen, wachten met spanning af hoe dit conflict wordt opgelost.

Australië, Irans grootste tarweleverancier, exporteerde vorig jaar goederen ter waarde van bijna een miljard gulden naar Teheran. Dit jaar heeft Iran contracten gesloten met de Australiërs voor de aankoop van 2,8 miljoen ton tarwe. Ook levert Australië wol, spijsolie en suiker aan de Islamitische republiek. (Reuter)