Geen Nobelprijs voor Nederlandstaligen

ROTTERDAM, 4 OKT. De Nobelprijs voor literatuur gaat ook dit jaar weer aan Nederlandstalige schrijvers voorbij. Dat melden kringen rond de Zweedse Academie, die jaarlijks de prijs toekent.

Hugo Claus die al enkele tientallen jaren als een goede kanshebber geldt, zou dit jaar niet voorkomen op de groslijst van vijf kandidaten die de Academie voor de zomer heeft opgesteld om nader te bestuderen. In het verleden heeft de Nederlandstalige Belg verschillende keren tot deze lijst weten door te dringen. Ook andere Nederlandstalige auteurs als Cees Nooteboom en Harry Mulisch, die tot nu toe nooit serieuze kandidaten zijn geweest, zijn niet tot de eindselectie doorgedrongen.

De Nobelprijs voor literatuur wordt elk jaar op een van de donderdagen in oktober toegekend. Omdat het aantal actieve academieleden dit jaar tot het absolute minimum is gedaald, wordt er naar gestreefd dit al aanstaande donderdag te laten gebeuren. Van de achttien academieleden die het Nobelprijs-reglement voorziet, zijn er door sterfgevallen en conflicten, onder meer over de zaak-Rushdie, thans nog maar twaalf actief, onder wie één hoogbejaard lid met een zeer slechte gezondheid. Mocht deze onverhoopt overlijden, dan zou er dit jaar voor het eerst in de geschiedenis geen winnaar aangewezen kunnen worden.

Een probleem waar de Academie deze keer echter ook mee kampt is dat de twee belangrijkste kandidaten precies evenveel aanhang hebben onder de werkzame twaalf leden. Dat maakt een snelle beslissing tot een lastige zaak. Er wordt dan ook rekening mee gehouden dat uiteindelijk een derde kandidaat er met de prijs vandoor gaat. Ook is denkbaar dat de definitieve beslissing toch nog een of twee weken wordt uitgesteld.

De Nobelprijs geldt als de meest prestigieuze onderscheiding in de literatuur. Het eraan verbonden geldbedrag is thans 7,5 miljoen kronen (twee miljoen gulden). Elk jaar circuleren in de Zweedse hoofdstad lijstjes met mogelijke winnaars. Vaak variëren die van jaar tot jaar nauwelijks. Dit jaar worden bijvoorbeeld veelvuldig weer de namen genoemd van de Albanees Ismail Kadare, de Brits-Caraibiër V.S. Naipaul, de Portugees Jose Saramago, de Est Jaan Kross, de Chinese dissidente dichter Bei Dao en de Britse Doris Lessing. De praktijk wijst echter uit dat de Academie even vaak onbekend talent als erkende grootheden bekroont. Het afgelopen jaar ging de prijs geheel onverwacht naar de slechts bij insiders bekende Poolse dichteres Wistawa Szymborska.