Zweven op muziek van Spiritualized

Concert: Spiritualized. Gehoord: Melkweg, Amsterdam, 2/10.

Zacht en lieflijk begon het. 'Oh happy day', zong Jason Pierce, 'when Jesus comes'. Niet uitbundig als de Edwin Hawkins Singers het ooit deden, maar langzaam en ingehouden. En toen begon de trip. De zachtjes kabbelende klanken gingen over in een vormeloze dissonante golf van geluid, voortgebracht door twee gitaren, een saxofoon, toetsen, bas en drums, met flink wat echo op de instrumenten. Na de uitbarsting ging het weer terug naar dromerige klanken.

Zo ging het de rest van de avond verder bij het concert van de Engelse groep Spiritualized. Zweverige rustige stukken werden afgewisseld met hardere passages, die de sfeer niet zozeer terug naar de aarde brachten, maar verder de ruimte in. De muziek deed denken aan de spacerock van Hawkwind uit de jaren zeventig en de psychedelische triprock uit de jaren zestig: met een joint in hoger sferen komen, vervolgens met een LSD-pil vreemde andere werelden ingeschoten worden. Ladies And Gentlemen We Are Floating In Space luidt de titel van de laatste cd van Spiritualized, woorden die ook op een groot doek op het balkon van de Melkweg te lezen waren.

De muziek van Spiritualized kan dat effect teweegbrengen zonder dat de bezoekers per se drugs moeten hebben genomen: de geraffineerd opgebouwde muziek is op zichzelf al krachtig genoeg om de luisteraar mee te voeren. In de Melkweg hielp een mooie lichtshow daarbij, met vier lampen die paars, wit of geel licht in het publiek schenen, en zo nu en dan een hypnotiserend stroboscopisch effect gaven. Aan een paar mensen was de extase te zien die het optreden veroorzaakte, zoals bij de jongen die met zijn armen omhoog en zijn hoofd achterover stond, zijn ogen dicht.

Voor wie er zich niet aan over gaf, werd het concert na verloop van tijd een beetje saai. De geconcentreerd spelende muzikanten, waaronder een violiste die zich na een paar nummers bij de groep voegde, brachten de muziek hecht en foutloos, maar het had wel eens vaker wat losser mogen klinken, meer ongecontroleerd loos mogen gaan - zoals in het uitbundige 'Come Together', al was het jammer dat bij dat nummer de spetterende blazers ontbraken die wel voorkomen in de versie op de cd.