Schok je kind, kijk televisie

Paul van Loon: LYC-DROP. Stichting CPNB, 96 blz. Gratis tijdens de Kinderboekenweek bij besteding van ten minste ƒ 19,90

Paul van Loon & Jack Didden: Vampierhandboek. Elzenga, 148 blz. ƒ 29,90

Het Griezelgenootschap: Griezellige tijden. Elzenga, 139 blz. ƒ 29,90

Dit jaar is het een eeuw geleden dat Bram Stokers Dracula verscheen; maar dat zal voor de Stichting CPNB niet de belangrijkste reden zijn geweest om de griezelauteur Paul van Loon te vragen voor het kinderboekenweekgeschenk 1997. Van Loon, die meer dan vijftien boeken over onder meer vampiers en weerwolven op zijn naam heeft staan, kan met recht de populairste (levende) kinderboekenschrijver van Nederland worden genoemd: gouden griffels heeft hij nooit gekregen, maar zijn komische horror ('grumor') wordt op iedere basisschool klassikaal voorgelezen en gaat met tienduizenden exemplaren over de toonbank. De altijd met zonnebril getooide veertiger is zelfs uitgegroeid tot een cultauteur, die zich hult in een waas van geheimzinnigheid en samen met het door hem voorgezeten Griezelgenootschap een nieuwe generatie opvoedt in het occultisme - of zoals hij het zelf noemt de 'Andere Werkelijkheid'.

Met het mysterieus getitelde LYC-DROP stelt Van Loon zijn lezers niet teleur en geeft hij de CPNB waar voor haar geld. Het verhaal over een jongen en zijn vriendinnetje die hun drop- en tv-verslaafde ouders en klasgenoten langzaam zien veranderen in (weer)wolven is goed opgebouwd, vlot geschreven en behoorlijk spannend. Van Loon liet zich naar eigen zeggen inspireren door de obscure (zelfverzonnen?) Griekse mythe van de vorst Lycaon die als straf voor kindermoord door Zeus wordt veranderd in een wolf; fans van Marten Toonder herkennen in de plot een combinatie van de klassieke Bommelverhalen De dropslaven (1960) en De uitvalsels (1978). Dat neemt niet weg dat LYC-DROP een door-en-door eigentijds boek is. De optredende kinderen hebben bijna allemaal trendy Engelse namen als Lindsay en Jeremy, er wordt verwezen naar Arnold Schwarzenegger en de science-fictionserie The X-Files, en de redder in de nood is een in leer en bliksemsymbolen uitgeruste heavy-metalfan in wie we ternauwernood de oppergod Zeus herkennen.

Hoe modern het kinderboekenweekgeschenk 1997 ook is, de moraal is opvallend ouderwets: te veel snoep en televisie is schadelijk voor de gezondheid. Al zijn het in LYC-DROP juist de ouders die de wolfkoning Lycaon assisteren bij het verslaafd maken van hun kinderen. Het lijkt alsof Van Loon op een originele manier heeft willen variëren op de geruchtmakende reclamecampagne waarmee de Nederlandse leesbevorderaars kinderen aan de literatuur willen brengen. Niet 'Shock your parents, read a book' is zijn motto, maar 'Choqueer je kinderen, kijk tv.'

De gevaren van de moderne (communicatie)techniek spelen ook een rol in Griezellige tijden, een bundel kwalitatief sterk wisselende verhalen waarvoor de leden van Van Loons Griezelgenootschap zich lieten inspireren door het werkelijke thema van de kinderboekenweek: de tijdmachine. In 'Daemon' van Jaques Weijters neemt een 2001-achtig computernetwerk langzaam de geest van alle pc-bezitters over om ze in staat te stellen door ruimte en tijd te reizen, terwijl in 'Het ijzige oog' van Els Rooijers een vampier opduikt in het wormgat van een deeltjesversneller. Het zijn niet de beste verhalen uit Griezellige tijden - die komen van Eddy C. Bertin ('Schreeuw!': over een vervloekte flat) en van voorzitter Van Loon, die in 'Een honderd jaar oude vriend' vertelt over een van Dracula bezeten jongetje dat via een medium contact probeert te maken met de geest van Bram Stoker.

Hoe zeer Van Loon zelf in de ban is van Graaf Dracula mag blijken uit het derde boek met zijn naam erop dat nu in de boekwinkel ligt: het Vampierhandboek. In zeventien hoofdstukken, deels geschreven door Van Loon en deels door Jack Didden (mede-auteur van Van Loons Griezelhandboek), wordt uitputtend ingegaan op alles wat met vampiers te maken heeft: hun geschiedenis, hun verschijningsvormen (in culturen over de hele wereld), de boeken en films waarin ze optreden. Het resultaat is een toegankelijke encyclopedie van het vampirisme sinds de oude Grieken die volstaat met weetjes en suggesties, maar die van de gemiddelde lezer (12+) een behoorlijke dosis monomanie vergt. Maar natuurlijk heeft Paul van Loon inmiddels genoeg adepten die zijn fascinatie delen. Op de lijst van internationale 'Vampierboeken voor kinderen', die is toegevoegd aan het Vampierhandboek, staan 34 titels; meer dan een derde is van de hand van Paul van Loon.