Orgie van beweging in dansstuk van Naharin

Gezelschap: Nederlands Dans Theater 1. Premières: Diapason , choreografie: Ohad Naharin. Corrupted, choreografie: Gideon Obarzanek. Reprise: Bella Figura, Kylián/collage. Gezien: 2/10 Lucent Danstheater, Den Haag. Inl. volgende voorstellingen: 070-3609931.

Ohad Naharin, artistiek directeur van de Batsheva Dance Company in Israel, is een regelmatig terugkerende gastchoreograaf bij het Nederlands Dans Theater. Zo regelmatig dat NDT de nu al tienjarige samenwerking met iets speciaals wilde vieren. Dat werd: een nieuw werk van Naharin met daarvoor gecomponeerde muziek van Peter Zegveld en Thijs van der Poll van het muziektheatergezelschap Orkater en door hen ook live uit te voeren op het veelal zelf ontworpen instrumentarium.

Dans Theater heeft zichzelf met die opdracht een fraai presentje gegeven want Diapason is een mooie productie waarin iedereen wel iets van zijn gading zal vinden. Er zijn verstilde groepsstukken voor de vrouwen waarin zij, verspreid in de ruimte, met vertraagde bewegingen een weemoedig lied van verlangen dansen. Uit de groep maken zich telkens enkelingen los voor wie de weemoed te berustend is. Zij ondernemen heftiger acties, waarbij hun lichamen gestuwd worden door krachtige, golvende impulsen. De muziek varieert van zacht zoevende, zuchtende, iele geluidjes van een windmachine, een grote ruitenwisser en een bonte reeks zelf ontworpen instrumenten tot zwiepende, stotende en knetterende klankuitbarstingen en een speelse bewerking van het aloude Vader Jacob. De mannen manifesteren zich eerst als wat onbeholpen zoekenden maar barsten dan los in een bewegingsorgie die de indruk wekt dat ieder een flinke hoeveelheid XTC-pillen geslikt heeft. Ze gaan, ieder voor zich, op onverwachte momenten volkomen en onvermoeibaar 'uit hun dak'. Benen en armen vliegen in het rond alsof ze niet meer bij de persoon horen, lijven krommen en strekken zich tot het uiterste, hoofden schudden en schommelen. Tussen die, in bruine, stugge, maar wel de billen bloot latende kledij gestoken massa, tript een vreemde vogel op hoge stelten rond in een koket hoog-opgesneden pakje met bonte veren op de rug die voor het doek zeer knap een loepzuiver lied playbackt.

De ernst van de choreografie wordt aangenaam gerelativeerd door muzikale grapjes. De manier waarop Naharin zijn grote groep dansers (24 stuks) in heldere formaties op het toneel zet, laat zien dat hij niet alleen een boeiende en inventieve bewegingstaal tot zijn beschikking heeft, maar ook dat hij goed weet wat in het theater effectief is. Ovaties dan ook, voor hem, maar zeker ook voor de musici en de brillante dansers.

De Australische danser/choreograaf Gideon Obarzanek is ook al bijna een regelmatig terugkerende gast bij NDT te noemen. Zijn laatste schepping Corrupted is al zijn vijfde ballet voor het gezelschap. Ik ben inmiddels niet zo'n bewonderaar meer van Obarzaneks werk; het is me te veel van te weinig.

Ook nu is er weer van alles overhoop gehaald. Een bijna naakte man hangt als een spin hoog in lucht, daalt neer en begint een onduidelijk duet met een in een doorzichtig plastic regenjasje gehulde vrouw die onder neerstortende waterstralen kronkelt, wiegt, rekt en strekt. Hoog op een massief vierkant blok spelen zich banale scènes af tussen een hitsig, kirrend kindvrouwtje en een macho televisie-reparateur. Al gauw gaan de kleren uit en wordt op de bank ruw en onverbloemd de liefde bedreven. Echtgenoot komt thuis - paniek.

Ondertussen laten drie andere figuren zien dat zij prachtige dansers zijn die te allen tijde de moeite waard zijn om naar te kijken, ook al is hun aandeel in dit geval nauwelijks interessant. Luke Smiles had hierbij in opdracht van NDT een compositie gemaakt die door mijn theaterburen als 'zenuwenmuziek' gebrandmerkt werd. Ik kon daar wel in meevoelen want het was, zelfs met oordoppen in, voornamelijk bonkend, aggressief en hard.