Op bijeenkomst in Maastricht; Geen akkoord over kosten grotere Navo

MAASTRICHT, 3 OKT. De Verenigde Staten en Europese NAVO-lidstaten blijven van mening verschillen over de kosten van de uitbreiding van het bondgenootschap met Polen, Tsjechië en Hongarije.

Terwijl de Amerikaanse minister van Defensie, Cohen, gisteren volhield dat alle huidige NAVO-leden moeten meebetalen, zei zijn Franse collega Richard dat Polen, Tsjechië en Hongarije kunnen toetreden zonder dat het huidige NAVO-budget wordt verhoogd.

Zij verklaarden dit tijdens een tweedaagse bijeenkomst van de NAVO-ministers van Defensie in Maastricht, waar ze gisteren hun collega's ontmoetten uit Polen, Tsjechië en Hongarije. De Duitse minister Rühe zei dat zijn land alleen extra zal betalen als kan worden aangetoond dat dit nodig is. Hij zei dat Duitsland zal bekijken of geplande NAVO-uitgaven op Duits grondgebied niet beter ten goede kunnen komen aan nieuwe leden.

Verschillende Europese ministers waarschuwden dat de VS niet moeten doen alsof zij alleen de rekening betalen voor de nieuwe Oost-Europese leden. “De totale hulp van Europa is gigantisch, ook in vergelijking met de Verenigde Staten”, aldus minister Voorhoeve. Minister Rühe kondigde aan dat hij met zijn Deense collega Haekkerup naar de Verenigde Staten zou gaan, om als Europese ministers de implicaties van de NAVO-uitbreiding toe te lichten. In de Amerikaanse Senaat, die de uitbreiding met een tweederde meerderheid moet goedkeuren, bestaat weerstand tegen de expansie, onder andere omdat deze te veel zou kosten. De VS betalen nu ruim een kwart van het NAVO-budget.

Op een NAVO-top half juli in Madrid bleek al dat de Verenigde Staten en Frankrijk van mening verschillen over de kostenverdeling van de uitbreiding. De Franse president Chirac zei toen dat zijn land geen franc extra zou betalen voor de uitbreiding. De Verenigde Staten wijzen er op dat alle lidstaten zullen moeten betalen om nieuwe bondgenoten in de toekomst eventueel te verdedigen. De NAVO moet binnenkort een studie naar de kosten presenteren. Een eerdere schatting werd aangevochten door de VS, omdat deze te laag zou zijn.

De NAVO-lidstaten zijn het er wel over eens dat de nieuwe leden zelf het grootste deel van de kosten van de uitbreiding op zich moeten nemen. “Ze weten dat het geen gratis lunch zal zijn”, aldus minister Cohen, die vond dat hij daarover gisteren “zeer gerust stellende boodschappen” had gekregen van de drie kandidaten. De Poolse onderminister van Defensie Karkoszka zei tegenover journalisten dat zijn land bereid is het grootste deel van de kosten van het Poolse lidmaatschap op zich te nemen. “We zullen betalen wat nodig is en onze economie kan de kosten dragen.”

De Tsjechische minister Vyborny kondigde aan dat zijn land het defensie-budget (nu 1,7 procent van het bruto nationaal product) zou verhogen om te kunnen voldoen aan de eisen van de NAVO. Eerder deze week waarschuwden de VS dat Tsjechië achterbleef bij de andere twee kandidaten omdat de defensie-uitgaven en de steun van de bevolking voor NAVO-lidmaatschap (ongeveer 50 procent) te gering zouden zijn. “Er moeten aanwijzingen zijn dat de nieuwe leden de NAVO zeer zijn toegewijd”, zei gisteren minister Cohen, die vermoedt dat dit een van de belangrijkste criteria voor ratificatie door de Senaat zal zijn.

In december moeten de NAVO-landen en de kandidaatleden toetredingsverdragen tekenen, die vervolgens voor ratificatie naar de parlementen in de lidstaten gaan.