Jeltsin: geduld met het parlement heeft grenzen

MOSKOU, 3 OKT. In zijn wekelijkse radiotoespraak heeft de Russische president Jeltsin vanmorgen de oppositie verbaal onder vuur genomen, precies vier jaar nadat hij tanks inzette om rebellerende tegenstanders uit het bezette parlementsgebouw te schieten. Daarbij zinspeelde hij op ontbinding van de Doema, de Russische Tweede Kamer. Een soortgelijke maatregel liep in 1993 uit op een veldslag bij het 'Witte Huis'.

“Het geduld van de bevolking en de president is niet onbegrensd”, sprak Jeltsin. “De Doema moet zich inzetten voor Rusland. Onverantwoordelijk gedrag van haar leden is een luxe die het volk zich niet langer kan permitteren.”

De fracties van communisten en nationalisten, die samen de meerderheid in het parlement uitmaken, frustreren al weken de voortgang van het hervormingsbeleid van de regering. De president heeft zich gestoord aan de onlangs aangenomen Landwet, die de koop en verkoop van grond vrijwel onmogelijk maakt. Tot zijn woede verwierp de Doema ook een pakket sociale wetten ter vervanging van het uitkeringsstelsel dat nog uit de Sovjet-tijd stamt. Dat de pensioenen niet op tijd, of niet aan de meestbehoeftigen worden uitbetaald, is de schuld van de oppositie, aldus de president.

“Afgaande op de stemming in de Doema stevenen we af op een nieuwe ronde van confrontaties”, zei hij. Hij doelde op de aanstaande behandeling van de belastingwet, waar zeven jaar aan gewerkt is, en de begroting voor 1998, die de communisten afwijzen. Volgens Jeltsin willen de communisten de economische crisis oplossen door roebels bij te drukken. Ze zouden alle compromisvoorstellen afslaan. “Het is duidelijk dat ze mijn handreiking als een teken van zwakte opvatten.” In een reactie beschuldigde de communistenleider Gennadi Zjoeganov de president vandaag van “chantage” van het parlement.

Waarnemers verwachten niet dat de president de Doema daadwerkelijk naar huis zal sturen. Evenmin verwachten zij dat de Doema zelf op vervroegde verkiezingen aanstuurt. “Wetsvoorstellen terugsturen, ja! Meer en meer dreigementen uiten, ja! De ontbinding van het parlement uitlokken, nee!” zo typeert de liberale krant Moskovski Komsomolets de stemming. Volgens peilingen zou een vervroegde stembusgang de oppositie winst opleveren. Maar, zoals het blad Kommersant Daily schrijft, “als de communisten roepen dat ze niet bang zijn voor vervroegde verkiezingen, dan overdrijven ze. Ze beseffen dat anderen, ook al zijn het ook communisten, hun zetel kunnen innemen”.

Sovjet-nostalgici van diverse politieke partijen herdenken vandaag en morgen de tientallen doden die bij de onderdrukking van de parlementaire opstand in 1993 zijn gevallen.