Shell wil nog meer doen met nog minder mensen

Oliemaatschappij Shell voegt een nieuwe actie toe aan haar ingrijpende maatregelen om efficiënter en met minder mensen te werken: de Europese raffinage- en verkoopsector wordt gereorganiseerd. De Nederlandse vakbonden voelen zich gebruuskeerd.

ROTTERDAM, 1 OKT. Shell zet met zijn reorganisatieplan voor de raffinage en verkoop van olieproducten in Europa een nieuwe stap op de weg naar een sterker en leniger bedrijf dat zich beter staande moet houden in de felle concurrentiestrijd op het oliefront. Het gaat om de grootste sector binnen het bedrijf, die goed is voor ruim 35 procent van de verdiensten van Shell over de hele wereld, waarvan meer dan 20 miljard dollar in Europa.

Raffinage, het verwerken van ruwe olie tot benzines, dieselolie, vliegtuigbrandstof en andere producten, is geen vetpot, zeker op de door overcapaciteit geplaagde Europese markt. Shell heeft de capaciteit van zijn grote raffinaderij in het Zuid-Franse Berre verminderd, een Zwitserse raffinaderij in de verkoop gedaan en werkt aan modernisering van Britse raffinaderijen, maar dat is niet voldoende. In het tweede kwartaal boekte het concern in de raffinage en verkoop over de hele wereld weliswaar een winststijging van 17 procent, maar voor een blijvende verbetering van het rendement moeten in Europa de kosten verder omlaag.

Het Europese plan dat voorziet in een mogelijke personeelsreductie met 15 procent (zo'n drieduizend werknemers) zal voor de grote Shell-raffinaderij in Pernis en de verkoopmaatschappij van Shell-Nederland niet veel gevolgen hebben, verwacht een woordvoerder van het concern in Rotterdam. Pernis heeft de afgelopen jaren al fors gereorganiseerd en het personeelsbestand verminderd. Op Pernis werken nu nog circa 1.700 mensen en in de verkoop van olieproducten heeft Shell nog eens driehonderd medewerkers.

Shell haalde zich gisteren de woede van de vakbonden op de hals door geen informatie over de reorganisatieplannen te geven en onderhandelingen met de bonden te weigeren omdat er voor Pernis geen ingrijpende wijzigingen worden verwacht. Hoewel de bonden wel betrokken zijn bij de periodieke CAO-onderhandelingen voor Pernis worden ze nu buitengesloten.

Dit keer wil Shell alleen met de ondernemingsraden praten. Niettemin eist de vakgroep Chemie en Energie van de CNV Industrie- en Voedingsbond, die Shell beticht van “een arrogante benadering”, op korte termijn een gesprek met de directie, omdat deze de bond “de pas afsnijdt om de belangen van de leden adequaat te behartigen”. Mocht het tot collectief ontslag voor een aantal Nederlandse werknemers komen, zegt bondsbestuurder K. van Splunder, “dan is Shell wettelijk verplicht de bonden in te lichten, maar dan is het te laat. Dan mogen we alleen nog ja of nee zeggen”.

Volgens Shell is daarvan voorlopig geen sprake. De Industriebond FNV reageert gematigd en rekent erop dat het concern toch met de bonden zal overleggen als de reorganisatie voor Nederland grote gevolgen mocht krijgen. In welke Europese landen de personeelsinkrimping mogelijk tot ontslagen zal leiden, kon Shell gisteren nog niet zeggen. Het gaat om een geraamde vermindering met 15 procent van het totale aantal van 19.000 werknemers in de sector, te beginnen met het wegsnijden van onnodige 'managementlagen'. Zoals gebruikelijk zal Shell voor overtollig personeel elders in het concern emplooi zoeken, naast de mogelijkheid van vervroegde uittreding.

Primair gaat het er met deze reorganisatie volgens directeur Phil Turberville van Shell Oil Products in Londen om “dat de klant altijd eerst komt en dat we de talenten in onze organisatie meer kansen geven”, en dat Shell streeft naar het “vermijden van dubbel werk in de verschillende landen”. Een woordvoerder van Shell in Rotterdam verklaart dat het laatste vooral betrekking heeft op gecoördineerde Europese toepassing van informatietechnologie, van de financiering van de sector en marketingactiviteiten zoals reclame en het moderniseren van benzinestations.