'Muziek is goed voor volksgezondheid'

De Brit Jason Pierce maakte met zijn vorige groep Spacemen 3 aan het einde van de jaren tachtig zwaarmoedige gitaarmuziek. Nu maakt hij met zijn groep Spiritualized muziek die 'bij een juiste dosering goed is voor hart en ziel', aldus Pierce die morgen optreedt in de Melkweg in Amsterdam.

Spiritualized: Ladies And Gentlemen We Are Floating In Space (Dedicated/Play It Again Sam DEDCD 034). Concert 2 okt Melkweg, Amsterdam.

Een gospelkoor, een strijkkwartet, de piano van Dr. John, soulblazers uit Memphis, de decadente sfeer van de Velvet Underground en de ongeremde improvisatie van het Sun Ra Arkestra. Het lijkt een onmogelijke combinatie, maar de Britse zanger en gitarist Jason Pierce van de Engelse groep Spiritualized verwezenlijkte zijn droom. Kosten noch moeite werden gespaard voor het derde Spiritualized-album Ladies And Gentlemen We Are Floating In Space, een hypnotiserende muzikale reis van zeventig minuten die Pierce ondernam 'om de gaten in mijn platenverzameling te dichten.'

De cd wordt geleverd in een bijna niet van echt te onderscheiden medicijnverpakking, compleet met bijsluiter en doordrukstrip. “Muziek is een medicijn,” zegt Pierce, “in die zin dat er een helende werking van uit kan gaan. Zelfs zoiets alledaags als de gunstige invloed die een vrolijk muziekje op je stemming kan hebben, draagt bij aan de volksgezondheid. Ik ben de laatste om te beweren dat Spiritualized uitblinkt in vrolijkheid, maar bij de juiste dosering is het goed voor hart en ziel om naar stemmige muziek als de onze te luisteren.”

Alle goede muziek is soulmuziek, stelt Pierce, nog afgezien van het feit dat delen van Ladies And Gentlemen... in de soulstad Memphis werden opgenomen. “Met soulmuziek bedoel ik muziek die krachtig genoeg is om de menselijke ziel te beroeren, zodanig dat je nekharen er van overeind schieten. Als muzikant geef ik mezelf de opdracht om compromissen uit de weg te gaan, zodat mijn muziek een zo eerlijk mogelijke weergave is van de stem van mijn ziel. Veel popmuzikanten beschouwen hun muzikantschap als een soort wiskunde, waarbij ze een optelsommetje van The Who en The Beatles maken om met een voorspelbare Britpop-formule voor de dag te komen. Voor mij moet muziek dieper gaan dan dat. Ik geloof ook niet dat je naar Memphis hoeft te gaan om dichter bij de wortels van de soul te komen. Een willekeurige plaat van de Staple Singers brengt mij al dicht genoeg bij de bron.”

Jason Pierce dankt het songschrijverspseudoniem J. Spaceman aan zijn vorige groep Spacemen 3, die zich eind jaren tachtig een cult-status verwierf met monotone, zwaarmoedige gitaarmuziek. Spiritualized is in feite een éénmansproject dat voor platen en tournees wordt uitgebreid tot een los-vaste groepsbezetting. De samenwerking met Dr. John (in het zestien minuten lange epos 'Cop Shoot Cop') was eenmalig, terwijl Pierce het zich simpelweg niet kan veroorloven om gospelkoor en strijkkwartet uit het bezwerende 'Think I'm In Love' mee op reis te nemen. Toetseniste Kate Radley fungeerde lange tijd als zijn muze, maar sinds kort wordt deze koele schoonheid gesignaleerd in het gezelschap van zanger Richard Ashcroft van The Verve. Met die groep heeft Jason Pierce het begrijpelijkerwijs niet zo hoog op, vooral wanneer hun recente hit 'The Drugs Don't Work' ter sprake komt: “The Verve heeft het mis. The drugs dó work!”

“Hey man, there's a hole in my arm where all the money goes,” zingt Pierce in 'Cop Shoot Cop'. Hoe komt het dat vooral Engelse popmuzikanten hun druggebruik de laatste tijd zo schaamteloos in hun songteksten aan de orde stellen? “Ik ga daar liever niet te diep op in, want artiesten die prat gaan op hun druggebruik doen dat meestal uit macho-overwegingen. Kijk eens hoeveel cocaïne ik kan snuiven, en is het niet stoer dat ik heroïne gebruik? Toen ik zeventien was, vond ik het een rebels statement om rond te bazuinen dat ik van alles geprobeerd had. Nu niet meer. Het is een onweerlegbaar feit dat veel belangrijke popmuziek onder invloed van geestverruimende middelen is ontstaan. Maar de artiesten op wie dat van toepassing was, hoorde je er nooit over.”

Sinds hij op jonge leeftijd aan de radioshow van Alexis Korner verslingerd raakte, weet Jason Pierce dat de godsvruchtige gospel van de Staple Singers hem even dierbaar is als de ruige blues van John Lee Hooker. “Voor mij klonk het allemáál als de muziek van de duivel. Van jongsaf werd ik aangetrokken door de geestdrift en de opwinding van die muziek, en veel minder door de boodschap die ermee werd verkondigd. The MC5 en Iggy & The Stooges maakten evengoed een soort gospelmuziek, als je bedenkt dat ze al hun overtuigingskracht gebruikten om hun anarchistische ideeën aan de man te brengen. In de popmuziek is originaliteit een betrekkelijke zaak. Je kunt niet origineel zijn zonder eerst je invloedsbronnen te onderkennen en te onderzoeken.

“Met Spacemen 3 speelden we een ode aan het nummer 'Street Hassle' van Lou Reed, met hetzelfde ritme en dezelfde accoorden als het origineel. Voor ons was dat de ideale manier om te laten horen waar we in muzikaal opzicht vandaan kwamen. Nu heb ik veel meer een eigen stem gevonden, zodat ik de hulp kan inroepen van gedistingeerde muzikanten als Dr. John en het Balanescu Quartet zonder mijn eigen stijl geweld aan te doen. Voor veel mensen gaat er een soort mystiek van uit als een levende legende als Dr. John aan een cd van een Engelse band meewerkt. Maar Dr. John is gewoon een goede pianist die in het telefoonboek van New Orleans staat. Iedereen kan hem bellen, dus dat heb ik gedaan. Een paar dagen later stond hij op de stoep, te popelen om mee te spelen.”