Jacques Calvet; Beschermengel verlaat PSA

PARIJS, 1 OKT. Hij had gewoon willen blijven. Toen dat niet ging dacht hij minister te worden voor de verkeerde partij (die hem toch niet nam, voordat ze de verkiezingen verloren) en nu is hij met pensioen. Jacques Calvet (66) is vandaag voor het eerst niet meer de baas van PSA (Citroën-Peugeot). Het markeert een generatiewisseling in de top van het Franse bedrijfsleven.

De ironie zal hem niet aanspreken, zelfspot behoorde niet tot zijn openbare deugden. Gisteren, terwijl hij afscheid nam van 'zijn' automobielbedrijf, werd bekend dat de luchtvervuiling in en om Parijs zo erg is dat vandaag alleen de auto's met een oneven nummerbord mogen rijden. Hij, de tegenstander van Brussel en andere overheids-instanties zolang zij zijn fabrieken niet beschermen tegen Japanners, Calvet, de voorvechter van diesel tegen een cadeauprijs, zou geen milligram verantwoordelijkheid aanvaarden voor dit toenemend luchtprobleem.

Voor PSA heeft hij wonderen gedaan, niet alleen door van Peugeot een koploper op dieselgebied te maken. Toen de oud-rechterhand van minister van financiën Giscard d'Estaing en ex-bankier (BNP) het particuliere bedrijf van de familie Peugeot begin jaren '80 ter hand nam, zuchtte het onder een schuldenlast. De eerdere overname van Simca-Talbot was een ramp, de modellen-politiek vaag, en de fusie met Citroën slecht verwerkt.

Onder Calvet werd de financiële gezondheid van PSA hersteld, in '85 werd al weer winst gemaakt en dat bleef zo, met uitzondering van '93. Het aandeel is zeven keer zo veel waard, de schuldenlast 4 procent van het eigen vermogen. Hij wil graag als een sociaal voelend werkgever worden herdacht, hoewel 49.000 man onder zijn leiding het bedrijf moesten verlaten. Aannemelijk is dat zonder Calvets wervelwind Peugeot en Citroën niet meer op de markt zouden zijn.

Calvets vertrek maakt duidelijk dat Frankrijk verandert. Zijn vanzelfsprekende gelijk in ieder gezelschap en op ieder terrein van discussie, zijn uitgesproken nationalistische opstelling, het gemak waarmee hij naar de overheid keek om allerhande vraagstukken voor hem op te lossen, dat was de 'grand commis d'état' in zaken, een verschijnsel dat minder algemeen begint te worden.

Opvallend was zijn continentale blik. PSA haalt 85 procent van zijn omzet uit Europa. Geen reden voor een euro-optimistische kijk. Het Verdrag van Maastricht was “het paard achter de wagen spannen”, zoals hij vorig jaar zei in gesprek met een paar buitenlandse correspondenten. Eén munt zou “le désordre total” brengen. Hij was en bleef tegen de onafhankelijkheid van de Banque de France en sowieso tegen de toekomstige Europese Centrale Bank.

De nieuwe generatie topmanagers is nog steeds perfect (volgens Franse normen) opgeleid, maar kijkt meer naar buiten, slaat minder om zich heen en behandelt de hele wereld als een realiteit. Jean-Martin Folz (50) heeft bij Rhône-Poulenc en Péchiney gewerkt en werd sinds twee jaar door de familie Peugeot klaargestoomd voor het post-Calvet-tijdperk. Aan hem de wereldmarkt te veroveren, opnieuw de kosten te verlagen en Citroën iets terug te geven van zijn oude faam als technologisch geavanceerd, individualistisch rijwonder. En dat liefst voor miljoenen klanten.