Een avond strips op TV5

Zonder de Franse internationale zender TV5 zag je vermoedelijk helemaal nooit een 'normaal' Afrikaans programma op de televisie. Politiek, burgeroorlogen, rampen - daarmee figureert het zwarte continent natuurlijk regelmatig op onze schermen, maar berichten uit de samenleving van een minder crisisachtig karakter zijn vrijwel non-existent.

Behalve dan bij TV5, dat beoogt een zender voor alle Franstaligen ter wereld te zijn en zijn programma's betrekt uit alle Franstalige landen. Daar zijn op zaterdag nog wel eens 'gewone' Afrikaanse actualiteiten te zien (7 Jours en Afrique) en zelfs een Afrikaans sportprogramma. Dat blijft dan wel beperkt tot voormalige Franse kolonies als Benin, Kameroen, Senegal enz. natuurlijk, maar het is beter dan niets.

Ook de thema-avond die TV5 morgenavond wijdt aan de Franstalige strip (oftewel bande dessiné of BD) bevat een Afrikaanse bijdrage: de niet onaardige documentaire Le système BD van Yacine Laloui over striptekenaars in Senegal, en de sociale en politieke implicaties van strips in Afrika. De kwaliteit van de onderdelen van deze thema-avond is nogal wisselend, met matige portretten van Tardi, Gotlib en Rodolphe Töpfer, terwijl veel prominente Franse (of Franstalige) tekenaars van het moment geheel ontbreken. De avond begint overigens met een animatiefilm van Enki Bilal uit 1989, Bunker Palace Hôtel, die ik niet ken maar waarnaar grote nieuwsgierigheid op zijn plaats lijkt.

Deze thema-avond is kennelijk een van de wijzen waarop de leiding van TV5 probeert de programmering van het station wat nieuw leven in te blazen. Want weliswaar is TV5 nu zo'n beetje in de hele wereld te ontvangen via kabel en satelliet - voor Europa werd naast het bestaande analoge onlangs ook een digitaal satellietsignaal ingeschakeld - maar de programmering bleef de afgelopen jaren toch wat achter bij de technische expansie: een veelal zielloze herhaling van programma's die eerder op de Franse publieke televisie, de commerciële TF1, of in Zwitserland, Wallonië of Québec hadden dienst gedaan.

Sinds enkele maanden lijkt de zenderleiding in de Rue Cognac-Jay in Parijs - waar eens de Franse televisiegeschiedenis begon in de vorm van een Duitse zender voor de bezettingstroepen - een wat inventiever gebruik te maken van de omvangrijke Franse televisiearchieven met series en televisiefilms. Jammer is dat - in tegenstelling tot de wekelijkse bioscoopfilm op TV5 - andere programma's nauwelijks (in het Frans) ondertiteld zijn, terwijl diezelfde televisieprogramma's in Frankrijk zelf veelal met ondertitels voor gehoorgestoorden worden uitgezonden.

Voor Europese bezitters van satellietapparatuur moet TV5 het in belang afleggen tegen vele andere Franstalige zenders, zoals Arte of de educatieve zender La Cinquième. Maar zolang de meeste kabelkijkers afhankelijk blijven van programmacommissies die nog geen kwartje over hebben voor de auteursrechten op programma's blijft het in het kader van de Franse cultuurverspreiding gratis aangeleverde TV5 toch een uniek instrument tot het houden van contact met de Franstalige wereld. In de Rue Cognac-Jay beraadt men zich inmiddels al over uitbreiding van de wereldwijde activiteiten: met een 24-uurs Franstalige nieuwszender bijvoorbeeld, die de Engelstalige hegemonie op dit moment zou kunnen ondergraven.

TV5 is, behalve op de kabel, analoog te zien via de Hotbird-satelliet (13 graden oost, 11.325, v.). Op dezelfde satelliet zijn Arte-Frans en La Cinquième te zien (11.080, v). TV5 is sinds kort ook digitaal beschikbaar via Astra (19,2 graden oost, 12.363, v., 27.500, 3/4). Van dit ongecodeerde boeket zenders maken ook de Deutsche Welle (in het Duits, Engels en Spaans), de arabischtalige RTM Maroc en ESC Egypt en de Italiaanse Rai Uno deel uit.