'Vier moeders' in actie voor vertrek Israel uit Libanon

Opnieuw is een Israelische militair in Libanon gedood. Israelische moeders voeren campagne voor een eenzijdige terugtrekking uit het gebied.

TEL AVIV, 30 SEPT. “De angst van iedere moeder die een zoon in Tshahal, het leger, in Zuid-Libanon heeft, is die klop op de deur. Dan doe je sidderend van angst open. Voor je staat een officier. Je wereld stort ineen. De dood komt je huis binnen en verlaat het nooit meer.” Zahara Anteby (45), een moeder uit een kleine collectieve nederzetting boven het meer van Tiberias, praat snel, alsof ze haast heeft haar in Zuid-Libanon diendende zoon van de dood te redden. Ze is een van de 'vier moeders' die een snel om zich heengrijpende campagne hebben gelanceerd voor eenzijdig terugtrekken van het Israelische leger uit Zuid-Libanon. Meer dan 30.000 Israeliërs, mannen en vrouwen, hebben al hun handtekening gezet onder een manifest waarin de regering-Netanyahu wordt aangemaand nieuwe wegen in te slaan om aan de Israelische aanwezigheid in Zuid-Libanon een einde te maken.

Sedert de Likud-regering van Menachem Begin in 1982 de 'Libanese oorlog' begon hebben meer dan 1.200 soldaten in Libanon hun leven verloren. Hoe lang moet die aderlating nog doorgaan, luidt de vraag die de laatste maanden een dramatische klank heeft gekregen. Het recente neerstorten van een helikopter (70 doden), het levend verbranden van vier soldaten in een wadi in Zuid-Libanon en het sneuvelen van 12 soldaten van een elite-eenheid tijdens een mislukte nachtelijke overval in Libanon hebben Israel geschokt. Op de schokgolven van de bewustwording van de uitzichtloosheid van de oorlog in Libanon drijft het protest van de 'vier moeders'.

Minister van Defensie, Yitzhak Mordechai, kon een verzoek om een afvaardiging van deze beweging te ontmoeten, niet meer negeren. Hoewel hij volgens Zahara Anteby vasthield aan de these dat Hezbollah-terreur het terugtrekkende leger tot in Israel zal achtervolgen indien het leger zich zonder akkoord terugtrekt, gaf zijn gesprek met de 'vier moeders' een zekere mate van legitimiteit aan hun protestbeweging. Vorige week werden twee vertegenwoordigers van de 'vier moeders' in een van de populairste tv-programma's gedurende drie kwartier geconfronteerd met de Likud-parlementariër Benni Begin. Deze zoon van de ex-premier Menahem Begin, die in de parlementscommissie voor Buitenlandse Zaken en Defensie zit, had wat Israelische krantenknipsels meegebracht. Hij citeerde citaten van leiders van Hezbollah om aan te tonen dat Hezbollah niet alleen uit is op de “bevrijding van Libanon maar ook van Jeruzalem en heel Palestina” uit handen van de zionistische veroveraars. De twee vertegenwoordigsters van de 'vier vrouwen' gaven hem lik op stuk. “Het is niet waar”, riep Zahara Anteby. “Hezbollah is niet uit op de vernietiging van Israel. Het is een pure Libanese bevrijdingsorganisatie. Nog nooit is een commando van Hezbollah over de grens gekomen om een Israelische nederzetting aan te vallen.” Op grond van verzamelde informatie zijn de 'vier moeders' tot de conclusie gekomen dat Hezbollah pas katajoesjaraketten op Noord-Israel afvuurt als er door Israels toedoen eerst Libanese burgers zijn gedood.

Dani Steinberg, een 52-jarige computerspecialist, is drie jaar geleden aan een studie begonnen om naar zijn zeggen “de Israelische propaganda en desinformatie over Hezbollah door te prikken”. Hij is de man achter de schermen - hij diende in Libanon - die de 'moeders van vier' voorziet van argumenten om het harnas van vooroordelen in het leger en de politiek te doorboren. Werd het Israelische leger soms niet in 1982 door de shi'ieten als bevrijders van de Palestijnen in Zuid-Libanon met rijst ingehaald? En veranderde de vriendschap niet in vijandschap toen Israel na 1985 Zuid-Libanon niet volledige ontruimde? Toen werden de eerste katjoesja-raketten op Israelische militairen in Libanon afgevuurd.

Ook die vragen worden door de 'vier vrouwen' in het openbaar aan de orde gesteld. Aanvankelijk kregen ze van de legerleiding de wind van voren. “Het openbare debat over de noodzaak van de Israelische aanwezigheid in Zuid-Libanon demoraliseert de dagelijks in Libanon vechtende soldaten”, zeiden de generaals in eerste instantie. Toen het duidelijk werd dat het debat over de optie over unilateraal terugtrekken uit Zuid-Libanon in de politiek een eigen leven was gaan leiden, draaide het leger bij. “Het is niet schadelijk voor het moreel”, is de nieuwe richtlijn. Jossi Beilin, de socialistische ex-minister die zo'n belangrijke rol speelde in het tekenen van het akkoord van Oslo met de Palestijnen, heeft unilaterale ontruiming van Zuid-Libanon, zonder akkoord met Syrië, in de politiek aangezwengeld. Hij weet dat de 'vier moeders' steeds meer steun krijgen en het traditionele denken over Libanon kunnen doorbreken als er soldaten in Libanon blijven sneuvelen.