Per fiets naar het Vaticaan voor inspraak

Vier katholieken zijn vanuit Den Bosch per fiets onderweg naar Rome. Ze hopen daar in Nederland verzamelde handtekeningen aan te bieden van mensen die zich verzetten tegen de regels van het Vaticaan.

DEN BOSCH, 30 SEPT. Met de Brabantse heilwens houdoe ten afscheid zijn op een mooie zondag in september vanaf de basisgemeenschap San Salvator in Den Bosch vier mensen welgemoed maar toch niet van lasten vrij begonnen aan een fietstocht naar het Vaticaan. Ze behoren met hun begeleiders tot de actie 'Kerk Hardop'.

Met die actie, die elders in Europa 'Wij zijn de kerk' heet, wil men onder meer inspraak bij de benoeming van bisschoppen, positieve waardering van de seksualiteit, vrije keuze van priesters voor het celibaat en toegang van vrouwen tot het priesterschap bereiken.

Op 11 oktober hopen de pedaleurs tegen de repressie de 1.800 kilometer lange tocht te beëindigen met het aanbieden van handtekeningen die in Nederland werden verzameld. Nog 22 andere landen doen aan de tocht naar Rome mee. In oktober is het 35 jaar geleden dat paus Johannes XXIII het Tweede Vaticaanse Concilie bijeen riep. Dat had, zoals het in het jargon van die dagen heette, de vensters op de wereld open moeten zetten maar dat lukte niet of nauwelijks. Het splitste bovendien de schare in progressieven en fundamentalisten. In dezelfde Romeinse kerk waar de paus het concilie aankondigde, de Sint Paulus buiten de muren, vindt de happening van 'Kerk Hardop' plaats.

De kerkdienst in de goed gevulde Bossche San Salvatorkerk, die voorafging aan het vertrek, bevatte veel elementen die nu juist door de paus, de curie en het merendeel van de bisschoppen, ook Nederlandse, verboden zijn. Niet alleen ging een getrouwde pastor voor maar ook zegende de secretaresse van de actie Kerk Hardop, getooid met een lila stola, tijdens de consecratie het brood en de wijn.

Vervolgens waren er ook vrouwen die de communie uitdeelden. En dat zijn allemaal hoogheilige handelingen die 'Rome' alleen maar aan mannen toestaat. Verder werd er op het altaar nog een sacrale pelgrimsdans uitgevoerd en zong het gemengde koor moeilijk getoonzette liederen met mooie teksten die beslist buiten het genre van de meezingers vielen. De sfeer was ongedwongen en er was koffie na.

De hele dienst stond in het teken van verzet tegen de Vaticaanse regelgeving. Zo werd als eerste lezing een fragment genomen uit 'Kijk op de kerk' van de als progressief bekend staande abt A. Baeten van de abdij van Berne in Heeswijk-Dinther. “Als het centrale gezag van de kerk”, zo schrijft de abt, “geen oog heeft voor de eigen cultuur, de eigen aard en de eigen wensen van een volk en alleen maar uniformiteit wil, dan is het gevaar groot dat de kerk zich als instituut steeds meer gaat vervreemden van het levensgevoel van gewone mensen.” “Bemoedig ons”, zo bad men, “om van de grote zandvlakte in onze eigen kerk grazige weiden, akkers en boomgaarden te maken.”

Aan het einde van de dienst kreeg een van de fietsers, pastor Wim de Bekker, zijn eigen fiets aangeboden die kinderen in de zogenoemde nevendienst hadden gepavoiseerd met guirlandes in de kleuren geel en wit, wat uitgerekend de kleuren van de paus zijn. De Bekker zei dat de kans dat hij en zijn reisgenoten door de paus in audiëntie zullen worden ontvangen “nihil” is.

“Dat zal alleen gebeuren als de paus 180 graden omgaat”, vervolgde hij. “Toch is het goed dat we gaan want we geloven erin dat de nieuwe lente, het nieuwe voorjaar in de kerk ooit zal komen. Als wij aan de basis het getij niet kunnen keren, als wij niet meer de nieuwe wijn in nieuwe zakken durven doen, wie dan wel? Zwijgen we? Of proberen we gedaan te krijgen dat we anders mogen denken dan onze voorouders in de Middeleeuwen?”

“Voor die ene keer dat ik leef”, sprak De Bekker de menigte toe, “laat ik mij de kerk niet afnemen. Ik hoop dat zij zich dusdanig kan bevrijden van spanningen dat ze kan bijdragen aan de vrede”. Hij zei dat veel mensen bang waren om hun handtekening onder het manifest van 'Kerk Hardop' te zetten. “Waar angst regeert en mensen klein worden gehouden of worden buitengesloten, daar zit iets goed fout”, zei De Bekker.

Daarna bestegen hij en de zijnen, gekleed in witte T-shirts met daarop een lachend kerkgebouw, hun fietsen om, zoals ze zelf zeiden, per pedales apostolorum te beginnen aan de reis die hen tussen Keulen en Parijs, via de Gotthardtunnel en links van het Trente van het Eerste Vaticaanse Concilie (1545-1563) naar Rome zal brengen.