PvdA-program: 30.000 mensen extra in zorg

ROTTERDAM, 29 SEPT. De zorgsector moet met 30.000 arbeidsplaatsen worden uitgebreid. Er moeten meer mensen een beroep kunnen doen op het ziekenfonds, zoals kleine zelfstandigen. De werkgevers hoeven geen belasting meer te betalen voor werknemers met een minimumloon. In gemeenten groter dan 100.000 inwoners wordt de gekozen burgmeester ingevoerd.

Dat zijn enkele hoofdpunten in het 'concept-verkiezingsprogramma' van de PvdA voor de Kamerverkiezingen van volgend jaar. Het 67 pagina's tellende concept, waaraan de financiële onderbouwing later wordt toegevoegd, wordt vanavond besproken in het partijbestuur. Dat kan er nog wijzigingen in aanbrengen. Het programma is opgesteld onder leiding van partijvoorzitter K. Adelmund en fractievoorzitter in de Tweede Kamer, J. Wallage. Daarnaast heeft een sociaal-economische werkgroep onder leiding van minister Melkert (Sociale Zaken) aan het programma bijgedragen.

Het ontwerp-programma stelt dat in de volgende kabinetsperiode publieke diensten als zorg en onderwijs, meer dan nu, moeten kunnen profiteren van de economische groei. De 30.000 extra arbeidsplaatsen moeten uit die groei worden gefinancierd. Ook moeten de arbeidsvoorwaarden worden versoepeld om snelle inzet van nieuw personeel mogelijk te maken. Om de wachtlijsten te bestrijden moeten er normen komen voor de medisch acceptabele lengte van wachttijden. “Dreigt de medisch acceptabele wachttijd te worden overschreden, dan worden terstond maatregelen genomen.”

De PvdA wil de economie 'schoner en slimmer' maken. Daarvoor dienen 'innovatiegerichte' contracten met het bedrijfsleven te worden gesloten. De luchtvaart mag 'selectief' groeien, dus boven de grens van 44 miljoen passagiers nu, al wordt dit getal in het ontwerp niet genoemd. Het ontwerp bepleit “selectieve groei van de luchtvaart binnen milieuplafonds”. Voor de luchtvaart dient een norm voor CO2-uitstoot te worden vastgesteld.

De auteurs van het ontwerp stellen dat extra aardgasbaten moeten worden aangewend om methoden voor de opwekking van duurzame energie te ontwikkelen. “Energie besparing moet dwingerder worden ingezet”, bijvoorbeeld door een een ander belastingstelsel waarin milieu-onvriendelijke producten zwaarder worden bepast. Ook zouden energiebedrijven moeten worden verplicht een bepaald aandeel van hun product via duurzame energie te leveren. De variabale kosten van het autorijden (bijvoorbeeld via de BTW op benzine) moeten verder omhoog.

Om een moderne 'ecopolis' mogelijk te maken die bereikbaar en 'groen' is, moeten er meer investeringen in modern openbaar vervoer plaatsvinden zoals light rail. De maximumsnelheid moet constant blijven en op termijn worden verlaagd. In woonwijken moet de maximumsnelheid verlaagd worden tot 30 kilometer per uur. Op gevaarlijke wegen dienen respectievelijk 60 en 100 kilometer per uur als maxima te gelden.

Paginsa 3: Voorrang werklozen

Elk departement moet jaarlijks een 'milieubegroting' presenteren, met verantwoording over de milieugevolgen van het gevoerde beleid. De sociale zekerheid moet gemoderniseerd worden in de lijn van het rapport 'Sociale zekerheid bij de tijd', dat is geschreven onder leiding van Adelmund. Er dient een 'participatieplan' te komen om de overgang tussen uitkering en werk gemakkelijker te maken.

Langdurige werklozen moeten, waar mogelijk, voorrang krijgen bij sollicitaties in de publieke sector. In de private sector zouden werkgevers geen belastingen voor hen meer hoeven af te dragen. Ook worden werklozen die een baan accepteren op minimumloonniveau, fiscaal gestimuleerd.

De WW-premie moet worden gedifferentieerd: hoe meer werklozen in een sector, hoe hoger de bijdrage wordt die werkgevers aan uitkeringeren moeten betalen. Het AOW-fonds moet worden gefinancierd uit de vrijgevallen rentelasten wegens de daling van het financieringstekort.

Softdrugs dienen internationaal te worden gelegaliseerd, “uit het oogpunt van veiligheid op straat, de volksgezondheid en de bestrijding van de ernstige en georganiseerde criminaliteit”. Een nationale en internationale dicussie hierover is “absoluut noodzakelijk.”

De PvdA stelt verder voor de 'gekozen burgemeester' in te voeren in gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. In kleinere gemeenten moet de burgemeester gekozen worden door de raad. Bij wijze van tussenstap kan die procedure ook bij grotere gemeenten worden ingevoerd.

Mogelijkheden voor alternatieve straffen bij daders die geen geweld hebben gebruikt, moeten worden uitgebreid. De trend hogere straffen te geven bevordert de veiligheid niet, menen de opstellers. De vele soorten toezichthouders, zoals stadswachten, worden samengevoegd tot één organisatie, die samenwerkt met de politie.

Bij de onderwijs-paragraaf staat het concept 'een leven lang leren' centraal. In het kader hiervan moeten 'tussendiploma's' worden ingevoerd. Leraren die werken op scholen met achterstandssituaties dienen door middel van toeslagen beter beloond te worden dan andere leraren. Er komt een “forse verruiming” in de tegemoetkoming studiekosten voor jongeren van 16 en 17 jaar, die nu nog vaak hun opleiding afbreken. Naast de leerplicht moet het 'leerrecht' van kinderen wettelijk worden geregeld.

Bij de beoordeling wie wel en niiet mee mag doen aan de Economische en Monetaire Unie (EMU), “dienen langere termijn trends van economische en monetaire ontwikkeling doorslaggevend te zijn, zoals in het verdrag van Maastricht was bedoeld.” Ook sport heeft een plaats gekregen.