Om communisten te paaien; Banenplan bij aanpak sociaal bestel Italië

ROME, 29 SEPT. In een poging een politieke crisis te vermijden heeft het centrum-linkse kabinet in Italië gisteren een begroting gepresenteerd met een banenplan dat het verwachte verzet van de communisten tegen een ingreep in het sociale bestel moet dempen.

In de afgelopen tien jaren is er in Italië niet zo weinig bezuinigd. Vice-premier Walter Veltroni zei dat de geplande ingreep van 25 biljoen lire, ongeveer dertig miljard gulden, het land nog vaster op koers naar de Economische en Monetaire Unie zou zetten. Na de ingrijpende bezuinigingen van afgelopen jaren is volgens hem een hardere ingreep nu niet meer nodig.

Veltroni voorspelde dat het begrotingstekort volgend jaar 2,8 procent zou bedragen. Dit jaar verwacht het kabinet af te sluiten met een tekort van 3,0 procent. “Deze begroting biedt een nog steviger basis voor het vooruitzicht om tegelijk met onze partners toe te treden tot de euro”, zei Veltroni.

De communistische partijleider Fausto Bertinotti heeft de begroting verworpen als onvoldoende sociaal. Hij kondigde aan dat hij zonder ingrijpende wijzigingen tegen zou stemmen. Zijn partij zit niet in het kabinet, maar premier Romano Prodi heeft in de Kamer van Afgevaardigden de stemmen van de communisten nodig.

“Wij kunnen het hier niet mee eens zijn”, zei Bertinotti. “Wij zullen er tegen vechten.” De vijf miljard gulden die het kabinet wil uittrekken voor een banenplan, voornamelijk gericht op het achtergebleven zuiden van het land, heeft Bertinotti niet kunnen vermurwen.

Zijn partij wil werk scheppen door de werkweek te verkorten. Bovendien staat Bertinotti argwanend tegenover de bewust vaag gehouden plannen voor ingrepen in het sociale bestel.

Het kabinet wil zes miljard gulden bezuinigen op de sociale uitgaven. Hoe precies, dat laat de begroting nog in het midden, al zal ongeveer negentig procent moeten komen uit in een ingreep in de pensioensector. Premier Prodi is hierover al drie maanden aan het onderhandelen met de vakbonden.

Op het ministerie van Schatkist was eerder gesproken over sociale bezuinigingen in de orde van grootte van twaalf miljard gulden. Uit vrees voor felle reacties van de vakbonden en van Bertinotti heeft het kabinet dit bedrag gehalveerd.

Het kabinet wil volgend jaar twaalf miljard gulden aan extra inkomsten ophalen. Bijna de helft hiervan moet komen uit een herschikking van de btw-tarieven. Het huidige tarief van zestien procent verdwijnt en dat van negentien procent wordt opgetrokken naar twintig procent. Wijn, schoenen, kleding, geluidsdragers en veel bouwmateriaal gaan van zestien naar twintig procent. De tarieven van vier en tien procent blijven ongewijzigd.

Voor het gemiddelde gezin zullen de uitgaven hierdoor volgend jaar met ongeveer driehonderd gulden stijgen. Het ministerie van Schatkist heeft becijferd dat de inflatie hierdoor met 0,7 procent zal stijgen. Deze opwaartse impuls zou volledig worden gecompenseerd door de algemene neerwaartse tendens van de inflatie. Die ligt nu rond de 1,4 procent.

Het kabinet wil ook een succesvol steunprogramma voor de autoverkopen toepassen op de bouwsector, in de vorm van belastingvoordelen voor restauratie en onderhoud.