De avond van de korte film

De avond van de korte film. Ned.3, 19.25-22.00u.

Het Nederlands Film Festival kent vele gezichten. Zo lijkt het dagelijkse 'diner du cinéma' vooral bedoeld om de vaderlandse filmbobo's aan het grote publiek, dat doorgaans geen boodschap heeft aan hun films, te laten zien dat zij in elk geval wèl keurig met mes en vork kunnen eten. In de ijdele hoop een beetje op Hollywood te lijken, veronderstelt men in Utrecht vaak dat aanstellerij voor allure door kan gaan. In die atmosfeer kan het ook gebeuren dat Monique van de Ven, de eregast van het festival, inmiddels tot op de bodem is uitgemolken als 'koningin van de Nederlandse film'. Je zou haast denken dat verzekeraar FBTO de geheime hoofdsponsor van het festival is. Het zijn de potsierlijkste trekjes van wat destijds in calvinistische bescheidenheid als 'Nederlandse Filmdagen' werd opgericht door de overigens katholieke cineast Jos Stelling.

Gelukkig kent het Festival ook andere gezichten. Zo is het bijvoorbeeld een adequaat, en vaak het enige, podium voor korte films. En dat levert weer heel aardige publicitaire uitlopers op. Zo besteedt de publieke omroep vanavond uitgebreid aandacht aan dit ondergeschoven kindje. Uit een aanbod van 64 films selecteerde de NPS er elf. Vanavond worden die - samen met een viertal bekroonde buitenlandse filmpjes - vertoond tijdens 'De avond van de korte film'. In het door Philip Freriks gepresenteerde programma krijgt een van de films de NPS-prijs (van tienduizend gulden) toegekend.

Opmerkelijk is dat slechts één van de geselecteerde films tot stand is gekomen met financiële steun van het Fonds voor de Nederlandse film. The Oath (van regisseur Tjebbo Penning) behoort inderdaad tot de meest professioneel ogende producties uit het pakket. Een authentiek voorval stond model voor dit gewichtig, al te gewichtig, gestileerde verslag van een terdoodveroordeelde wiens zelfmoord door een gewetensvolle arts wordt verijdeld. The Oath is trouwens de enige productie die vanavond kans maakt op een Gouden Kalf voor de beste korte film.

Korte films zijn per definitie sprinters. Zo gecomprimeerd en puntig mogelijk dienen zij een, liefst verrassende pointe uit te spelen. Copper Jack II, de beginselverklaring van een gewetenloze moordenaar, wordt door regisseur Gertjan van Mook zó puntig geacht dat hij het filmpje twee keer achter elkaar laat zien. Het programma van vanavond kent meerdere regelrechte one-liners. Veilig rijen (Rob Das) is een soort Postbus 51-filmpje over hypocriet bravoure in het verkeer. Ook Tuibrug (Joris Baudoin), waarin met stop-motion-techniek de bouw van de brug bij Zaltbommel werd gedocumenteerd, en de drie animatiefilms van Rietveldacademiestudent Sietske Tjallingii - The Last Adventure of Superman, De man uit het Westen en Het geheim van de witte vogel - vormen de weerslag van één enkele, geestige ingeving.

Dat een iets langere korte film al gauw buiten adem raakt blijkt o.m. uit De 13de (Hany Abu-Assad), het verslag van de paniek van een postsorteerder die op een ochtend een volstrekt verlaten wereld aantreft. Een beetje flauw is ook Elvis Lives! (Marcel Visbeen), waarin een Elvis-imitator te laat ontdekt dat het wc-papier op is. Nogal stuurloos is Signal to Noice (Boris le Bouffe), een wat je noemt 'experimentele' beschouwing over de moderne mediamaatschappij waarin zelfs de glimlach van een meisje een virtuele aangelegenheid is geworden.

De minst professionele, nogal lelijk op video gedraaide bijdrage van vanavond is in zijn oprechtheid de meest sympathieke. Bob Jansen gaf in In het voorbijgaan origineel vorm aan een doodgewoon portret van een bejaarde dame wier levenswandel in schril contrast staat met de drukke doorgangsroute waarnaast zij al twintig jaar woont. Je zou er temidden van de Utrechtse kabaalmakers bijna iets symbolisch in gaan zien.