CDA'ers bij de telefoon: Helgers belt

Vanavond is het uur van de waarheid. Zittende Tweede-Kamerleden van het CDA kunnen een telefoontje verwachten van hun partijvoorzitter. De lang aangekondigde schoonmaak van de fractie zal zich definitief voltrekken. En Hans Helgers zelf verricht de executie. “Sorry, het zit er niet in”, zal menig Kamerlid persoonlijk van zijn voorzitter horen. Geen plaats of alleen een lage plaats op de kandidatenlijst voor de komende Tweede-Kamerverkiezingen.

Partijbestuurders zitten vandaag met hun voorzitter bijeen in het Slotemaker de Bruïne-instituut, het vormingscentrum van het CNV, in Doorn. Daar, waar eerder dit jaar ook werd beslist over het lot van partijleider Enneüs Heerma, worden 68 kandidaten in volgorde geplaatst. De selectie dus van vrouwen versus mannen, protestanten contra katholieken en vooral van jong tegen oud. Slechts één Kamerlid is vooralsnog zeker van zijn plaats: Jaap de Hoop Scheffer. Het congres van het CDA koos hem afgelopen zaterdag officieel (met 346 van de 348 stemmen) tot lijsttrekker van de partij.

Zoveel is zeker: reputaties worden gebroken, carrières worden geknakt. Vorige week gooide Piet Bukman, oud-minister en fungerend Kamervoorzitter, de handdoek in de ring. Hij wist al voor de zomer dat hij een hoge plaats, of misschien zelfs een verkiesbare plaats op de kandidatenlijst wel kon vergeten. Bukman, die ooit glorieerde als daadkrachtig voorzitter van het CDA en als minister in twee kabinetten-Lubbers, koos voor de aftocht boven de afgang.

Een week eerder was René van der Linden, het voormalige Limburgse troetelkind van de partij, Bukman al voorgegaan. Van der Linden, nog altijd ongekend populair in zijn regio en als kandidaat goed voor misschien wel twee Kamerzetels, bedankte ook voor de eer. Hij had geen zin ergens onderaan de lijst te mogen bungelen en tegelijk als stemmentrekker te mogen fungeren. Ook opoffering aan de partij kent zijn grenzen.

Nog een routinier die dezer dagen afhaakte is Vincent van der Burg. De justitie-specialist, om zijn strenge opvattingen en katholieke achtergrond in eigen kring ook wel “de paus van Zeist” genoemd, wilde alleen beschikbaar zijn als de partij zijn juridische kwaliteiten nodig had. En helaas, ook voor senior Van der Burg gold dat Helgers andere kandidaten achter de hand had. En zo schreef ook Van der Burg zijn voorzitter een bedankbriefje.