Banden met Azië cruciaal voor economisch succes

Ogenschijnlijk gedijt de Australische economie. Ook de vooruitzichten zijn beter dan elders in de regio. Maar de hoge werkloosheid blijft de Achilleshiel en legt een tijdbom onder de regering Howard.

WELLINGTON, 29 SEPT. Voor de oppervlakkige beschouwer gaat het goed met de Australische economie. De Australiërs geven nu drie procent meer uit in de detailhandel dan een jaar terug. Er is ook financiële ruimte voor leuke dingen buitenshuis, zoals eten in restaurants en vrijetijdsactiviteiten. De café- en restauranthouders in cosmopolitische steden als Melbourne en Sydney doen prima zaken, waarbij het optimisme in de laatste stad verder wordt aangewakkerd door de organisatie van de Olympische Spelen in 2000.

Het economische optimise heeft één politiek gevoelige indicator echter nog niet doen omslaan. Met 8,5 procent van de Australiërs zonder werk blijft de conservatieve regering van premier John Howard economisch en electoraal sterk onder druk staan.

De Howard-regering zit nu zo'n anderhalf jaar in het zadel na een dertien jaar durend Labourbewind onder leiding van Bob Hawke en Paul Keating. Labours economische hervormingen werden altijd gehinderd door de innige banden van de sociaal-democraten met de vakbonden. De hervormingen van de arbeidsmarkt waren derhalve traag. De conservatieve regering heeft van die rem minder last.

Twee maanden geleden was er goed nieuws van de Australische financiële markten. Het land verwelkomde de laagste inflatiecijfers in 35 jaar. Over de laatste twaalf maanden stegen de prijzen met slechts 1,7 procent, terwijl de geldontwaarding jarenlang rond de tien procent schommelde. “Een buitengewoon goed resultaat”,aldus minister van Financiën Peter Costello.

Costello verklaarde in een interview in The Australian Financial Review dat de vooruitzichten voor verdere econoische groei beter zijn dan voor praktisch alle andere geïndustrialiseerde economieën ter wereld. Australië, zo beweert Costello, voldoet aan de EMU-criteria van Maastricht voor het begrotingstekort, buitenlandse schuld en inflatie. Costello refereerde verder aan de verregaande arbeidsmarkthervormingen in Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en Nieuw-Zeeland die daar over langere termijn de werkloosheid naar beneden hebben gebracht. Australië blijft op dit punt ver achter bij die Angelsaksische leiders. Maatregelen ter hervorming van de arbeidsmarkt zijn echter pijnlijk en Howard moet nu al weer denken aan de verkiezingen van 1999. Het is daarom waarschijnlijk dat vergaande hervormingsmaatregelen tot na dat jaar moeten wachten.

John Howard kan verrassend daadkrachtig optreden in zaken die emotioneel en politiek gevoelig liggen. Na het bloedbad op Tasmanië vorig jaar, waar een vereenzaamde jongeman met een automatisch geweer 35 mensen vermoordde, voerde Howard een verbod in op bezit van zulke wapens. Op economisch terrein opereert hij veel voorzichtiger.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit het besluit om plannen uit te stellen om invoerrechten van 15 procent terug te schroeven. De heffing blijft nu gehandhaafd tot 2004. Die beslissing werd genomen om de Australische autoindustrie het hoofd boven water te laten houden. Australie heeft zich binnen het kader van APEC (de economische samenwerkingsorganisatie van landen rond de Stille Oceaan) overigens verplicht de invoerrechten in het jaar 2010 af te schaffen. Daardoor kan het land profiteren van een verdere economische integratie met de geografisch nabije en economisch exploderende Aziatische tijgers. Door die banden ontstaan nu al nieuwe markten voor Australische mijnbouwproducten, hoogwaardige industriële producten en dienstverlening zoals onderwijs, gezondheidszorg en toerisme.

De banden met Azië zijn cruciaal voor toekomstig economisch succes. Tweederde van de Australische export gaat inmiddels naar Azië, terwijl de Australische investeringen in Azië en vice versa snel toenemen.