Akkoord Duitse metaal stap naar flexibeler CAO

BONN, 29 SEPT. Werkgevers en werknemers in de Duitse metaal zijn het zaterdag eens geworden over een deeltijd-pensioen voor werknemers vanaf 55 jaar. Verkorting van de werkweek van 35 naar 32 uur is afgewend en beide partijen willen binnenkort onderhandelen over hervorming van de CAO.

Het akkoord in de toonaangevende metaalbranche, waarin miljoenen werknemers actief zijn, wordt als een belangrijke stap beschouwd op weg naar flexibeler CAO's in Duitsland.

In verschillende bedrijfstakken zijn werkgevers en werknemers het al eerder eens geworden over versoepeling van de CAO. Er zijn in tal van branches flexibele pensioenregelingen tot stand gekomen. In de chemie sloten werkgevers en werknemers zelfs een akkoord over het inleveren van salaris tot tien procent in moeilijke tijden. Alleen de behoudende IG Metall bleef vasthouden aan verworven rechten, ondanks de verslechterde economische omstandigheden. Vice-voorzitter Walter Riester van IG Metall pleitte eerder dit jaar nog voor verkorting van de werkweek tot 32 uur met behoud van het volledige salaris.

De werkgevers toonden zich gisteren tevreden met het resultaat, omdat de pensioenregeling op basis van vrijwilligheid wordt afgesloten. Een bedrijf beschikt volgens de nieuwe regeling over meer beslissingsvrijheid, omdat het management in overleg met de ondernemingsraad besluit of deeltijd-pensioen wordt ingevoerd, afhankelijk van de economische omstandigheden waarin het bedrijf verkeert. Werknemers zijn tevreden omdat de deeltijd-pensioenregeling geen dramatische vermindering van salaris met zich meebrengt.

Het akkoord maakt in principe ook de weg vrij om jongeren gemakkelijker in het arbeidsproces op te nemen en de hoge werkloosheid (4,4 miljoen) te verminderen. Walter Riester van IG Metall zei dat de vakbeweging met dit akkoord “meer heeft gedaan om banen te scheppen, dan de regering tijdens haar hele ambtsperiode voor elkaar heeft gekregen”.

Of met de regeling daadwerkelijk meer jongeren aan werk worden geholpen valt evenwel te bezien. Werkgevers en werknemers hebben hierover geen bindende afspraken gemaakt. “Bij belangrijke beslissingen zullen bedrijven zich telkens afvragen waar de omstandigheden om te investeren het gunstigst zijn, in Duitsland of in de goedkopere buurlanden”, aldus een woordvoerder van de werkgeversorganisatie Gesamtmetall.

Werner Stumpfe, voorzitter van Gesamtmetall, stelt voor de regeling landelijk te maken. Het akkoord, dat het weekeinde werd afgesloten, geldt nu alleen voor de regio Baden-Württemberg, waar de grote auto-industrieën zijn gevestigd. Minister Norbert Blüm (CDU) van Sociale Zaken en Arbeid riep de CAO-partijen op in andere branches een zelfde regeling af te sluiten.

Het akkoord is het resultaat van wekenlange onderhandelingen, waarbij IG Metall dreigde de industrie met stakingen lam te leggen, net als een jaar geleden toen werkgevers het ziekengeld wilden korten. Met de overeenstemming zijn stakingen bij grote concerns als Daimler-Benz, Porsche en Bosch in ieder geval afgewend.

Volgens de nieuwe regeling mogen werknemers vanaf 55 jaar parttime gaan werken totdat ze op hun 65-ste met pensioen gaan. De wettelijke recht op deeltijd-pensioen voor werknemers van 61 jaar blijft behouden. Voor werkgevers is behoud van de wettelijke regeling geen probleem, omdat er in de metaalbranche vrijwel geen werknemers van 61 meer zijn; althans nauwelijks in de grote concerns. In beide gevallen ontvangen werknemers 82 procent van hun salaris; IG Metall had 85 procent voorgesteld.

Tegelijkertijd zijn beide partijen het eens geworden over handhaving van de werkweek van 35 uur. Deze zal tot het jaar 2001 blijven gelden. De werkgevers kunnen met dit resultaat opgelucht adem halen, want vice-voorzitter Riester van IG Metall had geëist dat de werkweek zou dalen naar 32 uur, met volledig behoud van salaris. Dit stuitte niet alleen bij de werkgevers op fel verzet. Zelfs voorzitter Dieter Schulte van de overkoepelende vakorganisatie DGB, waarbij IG Metall is aangesloten, leek het voorstel “onverstandig”.

Ook kwamen werkgevers en werknemers overeen over een maand besprekingen te beginnen over hervorming van de collectieve arbeidsovereenkomst.