Republikeinen VS in opspraak door buitenlandse 'lening'

WASHINGTON, 27 SEPT. De Amerikaanse justitie onderzoekt of de voormalige voorzitter van de Republikeinse partij, Haley Barbour, in strijd met de wet een donatie van een buitenlandse geldschieter naar de verkiezingskas van zijn partij heeft gesluisd. Daarmee breidt het schandaal van de illegale fondsenwerving, dat tot nog toe vooral illegale bijdragen aan de Democratische partij aan het licht heeft gebracht, zich uit naar de Republikeinen.

Een zogeheten grand jury, die moet nagaan of er voldoende bewijsmateriaal is om een strafzaak tegen Barbour in te stellen, onderzoekt een gecompliceerde transactie waardoor vlak voor de verkiezingen van vorig jaar 1,6 miljoen dollar in de Republikeinse kas vloeide. In overleg met Barbour verstrekte een miljonair uit Hongkong, Ambrous Young, in 1994 een lening van 2,1 miljoen dollar aan de National Policy Forum (NPF), een door Barbour opgerichte denktank van de Republikeinen. De NPF gebruikte een deel van dat geld vervolgens om in 1996 een schuld van 1,6 miljoen aan de partij af te betalen. Vervolgens verklaarde de denktank dat ze de lening aan Young, die tijdelijk de Amerikaanse nationaliteit had aangenomen maar die later weer liet vallen, onmogelijk kon terugbetalen.

Justitie vermoedt nu dat Barbour, die aan het hoofd stond van zowel de NPF als de Republikeinse partij, nooit de bedoeling heeft gehad om de lening terug te betalen. In juli heeft Barbour dat tegenover een senaatscommissie ontkend. Ook sprak hij tegen dat hij de herkomst van het geld heeft proberen te verhullen; hij zou zelfs niet geweten hebben waar het geld oorspronkelijk vandaag kwam.

De Senaat heeft gisteren een wetsvoorstel in behandeling genomen dat de regels voor inzameling van politieke gelden drastisch op de helling zet. Deze zogeheten McCain-Feingold Bill, die de ongelimiteerde en ongereguleerde donaties die bekend staan als soft money verbiedt, wordt gesteund door alle 45 Democratische senatoren en vier Republikeinen. Met de stem van één extra Republikein staken de stemmen, waarna de stem van vice-president Gore de doorslag kan geven.

Toch zijn de kansen dat de wet het haalt niet groot, vooral omdat de Republikeinen een zogeheten filibuster kunnen houden, een vertragingstactiek die erop neer komt dat senatoren net zolang het woord over een wetsvoorstel voeren tot stemming erover van de agenda wordt afgevoerd.