NAVO en Rusland eens over actieplan

NEW YORK, 27 SEPT. De NAVO en Rusland zijn het gisteren op de eerste ministeriële zitting van hun nieuwe Permanente Gezamenlijke Raad eens geworden over een 'werkprogramma' voor de komende drie maanden.

De samenwerking wordt versterkt door onder meer Russische militaire gezanten bij de NAVO te stationeren en een NAVO-informatiecentrum voor het publiek in Moskou te openen. Het actieplan voorziet in consultaties en samenwerking, en is bedoeld om snel wederzijds vertrouwen op te bouwen.

“We zijn klaar om deze dingen te doen. Laten we zorgen dat we ze af hebben in december zodat we verder kunnen werken aan een meer ambitieuze agenda voor de toekomst”, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Albright. Ze toonde begrip voor Russische twijfel een vertrouwensrelatie met de NAVO op te bouwen: “Ik verwacht niet dat Rusland meteen verliefd wordt op de NAVO.”

De Permanente Gezamenlijke Raad maakt deel uit van een nieuwe veiligheidsovereenkomst tussen de NAVO en Rusland, die bedoeld is om tegemoet te komen aan Moskou's zorgen over de oostelijke uitbreiding van de NAVO. Deze zogeheten Stichtingsakte werd in mei van dit jaar getekend. De raad geeft Rusland wel een stem maar geen veto in NAVO-kwesties.

Na de twee uur durende zitting zeiden NAVO-secretaris-generaal Solana en de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Primakov, zeiden gisteren dat de eerste ministeriële vergadering een “groot succes” was. Solana signaleerde een “grote mate van cohesie”. Primakov sprak van een “zeer belangrijke mijlpaal”.Primakov wees erop dat het meningsverschil over de NAVO-uitbreiding blijft bestaan maar hij zei ook: “We doen alles om niet terug af te glijden naar de Koude Oorlog.” Noodzakelijk voor samenwerking is , toenemend vertrouwen en gelijkwaardigheid tussen alle partijen” en “respect voor wederzijdse belangen”. De raad besloot gisteren een werkgroep in te stellen die studeert op de mogelijkheid tot gezamenlijke vredesoperaties.

Primakov zei dat Rusland “graag zijn deelname voortzet” aan zulke missies zoals in Bosnië.

Het werkprogramma voorziet in consultaties over Bosnië, vredesoperaties, terrorisme, militaire strategie, ontmanteling van kernwapens en vernietiging van chemische en biologische wapens. Het programma beoogt ook samenwerking zoals herscholing van afgezwaaid Russisch militair personeel en opleiding van militairen om milieuproblemen te bestrijden. Rusland heeft bij de NAVO geopperd een rampeneenheid te vormen voor niet-militaire noodsituaties in Centraal- en Oost-Europa, zoals de recente overstromingen.

NAVO-functionarissen zeiden gisteren dat de alliantie snel de militaire contacten wil aanhalen, die ook door het komen en gaan van Russische ministers van Defensie beperkt ontwikkeld zijn. Samenwerking tussen NAVO en Rusland in het Partnerschap for Peace (PfP) is volgens een NAVO-functionaris tot nu toe “een dode letter”. De agenda van de raad, die op ministersniveau op 17 december opnieuw bijeenkomt, was gisteren volgens Amerikaanse diplomaten met opzet bescheiden “om geen risico's te nemen en succes te verzekeren”. Zij verwezen naar critici zoals de machtige Republikeinse senator Helms, die vrezen dat de NAVO een knieval maakt. Helms wantrouwt Ruslands bedoelingen.

Hij vreest dat Rusland opnieuw een militaire dreiging kan worden en dat de Amerikaanse regering de eigen belangen onvoldoende beschermt. Helms vertelde Albright vorige week dat hij de uitbreiding van de NAVO, een van president Clintons prioriteiten, zal steunen. Maar daarvoor is het cruciaal dat de VS “duidelijke beperkingen aan Ruslands rol in de besluitvorming van de NAVO stellen”, waarschuwde Helms.