Maagden presenteren zich aan koning

JOHANNESBURG, 27 SEPT. De maagden waren schaars gekleed: rokjes van katoen of saffier, kralenkettingen, hier en daar een koket hoedje, dat was het dan. Duizenden jonge Zoeloe-meisjes voerden deze week in Ulundi, de hoofdstad van het koninkrijk der Zoeloes, de jaarlijkse traditionele umhlanga (rietjesdans) uit.

Met lange suikerrietstokken en huppelende borsten presenteerden ze zich aan hun koning, Goodwill Zwelithini, in de hoop te worden uitgekozen tot nieuwe vrouw. Jammer voor hen, de vorst besloot dat hij aan zijn huidige vijf vrouwen voorlopig genoeg heeft.

De republiek Zuid-Afrika heeft met Goodwill Zwelithini (49), de koning der Zoeloes en een directe afstammeling van de roemruchte negentiende-eeuwse krijgsheer koning Shaka, nog een echte monarch binnen haar grenzen. Zwelithini kwam in 1971 op de troon als de achtste Zoeloe-koning en beschouwt zichzelf als de erfleider van alle ruim acht miljoen Zoeloes.

Ten tijde van de apartheid vond de blanke nationale regering het bestaan van lokale vorsten allang best: hoe meer zwarte verdeling, hoe groter de blanke overheersing.

Met de gedwongen vorming van zwarte thuislanden creëerde men verdere verwijdering van elkaar.

Maar de apartheidsuitvoerders stonden een volledige Zoeloe-autonomie in het zuidoosten van Zuid-Afrika, zoals Zwelithini en zijn oom Mangosuthu Buthelezi voorstonden, niet toe. Dat zou wegens zijn omvang te bedreigend zijn geweest.

Na de democratische verkiezingen van 1994 kwamen het Zoeloe-koninkrijk op het bord te liggen van de nieuwe, door het ANC geleide regering. De thuislanden konden eenvoudigweg worden ontmanteld, maar een koning blijft een koning. Dus bleef Zwelithini zitten waar hij zat.

Niet de koninklijke status zelf staat ter discussie in het 'nieuwe Zuid-Afrika', maar de Zoeloe-tradities. Met name de positie van de Zoeloe-vrouw, die niets heeft te vertellen en de gunst van haar man moet delen met andere vrouwen, stuit vooral bij het ANC op toenemende weerstand. Voor het ANC nooit meer rietjesdans.