Lufthansa moet Duitsers aan aandelen helpen

BONN, 27 SEPT. De honger van Duitse bedrijven naar kapitaal is niet te stillen. Zeker vijftien ondernemingen gaan deze herfst naar de beurs, van pianobouwer Bechstein tot de musical-maatschappij Stella. De meest spectaculaire emissie is die van luchtvaartonderneming Lufthansa, waarop aandeelhouders vanaf maandag kunnen intekenen.

“Duitsland zet een nieuwe stap in de richting van volkskapitalisme”, zegt Ulrich Hocker, voorzitter van de Duitse Belangenvereniging voor Aandeelhouders in Düsseldorf, over de beursgang van Lufthansa. Na de privatisering van Deutsche Telekom, vorig jaar, zal ook Lufthansa voor een brede verspreiding van aandelen onder de bevolking zorgen.

“Het is een trendbreuk”, meent Hocker. “Eindelijk een mentale omslag. Nu de ouderdomsvoorziening voor de staat onbetaalbaar wordt, moeten de Duitsers zelf voor hun oude dag gaan zorgen. Daarom heeft het aandeel toekomst”.

Er is één verschil tussen de beursgang van Deutsche Telekom en Lufthansa. Telekom was een staatsmonopolie, dat met de emissie van een derde van haar aandelen een eerste stap zette op weg naar privatisering. Lufthansa - met een omzet van ruim 20 miljard mark en 58.000 medewerkers - is al grotendeels in particuliere handen. Minister Theo Waigel van Financiën wil nu het laatste pakket aandelen van 37 procent kwijt: de staat kan het geld goed gebruiken.

Vijf miljard mark zal de beursgang van de 142 miljoen aandelen naar verwachting opbrengen, gezien de koers van 35 mark. Leider van het consortium dat de beursgang begeleidt is Dresdner Bank.

Of de aandeelhouders zich de komende weken in groten getale zullen melden valt nog te bezien.

Sommige beurshandelaren en banken zijn sceptisch. De verwachtingen voor Lufthansa zijn al langer zo hooggespannen, dat ze volgens een analist nauwelijks overtroffen kunnen worden.

Ook Hocker van de belangenvereniging meent dat beleggers op korte termijn niet op al te grote winstsprongen moeten rekenen.

Hocker: “De koers van Lufthansa is vanaf januari dit jaar met liefst 65 procent gestegen, van 20,80 tot 35 mark; dat weet minister Waigel ook.” Alleen daarom zal de emissie volgens Hocker op korte termijn niet eenzelfde succes worden als de beursgang van Telekom.

Ook werden aandeelhouders bij Telekom gelokt met voordelen. Zo werd een vaststaand dividend beloofd om de privatisering van de staatsmoloch aantrekkelijker te maken. Bovendien kan Telekom makkelijk geld verdienen, meent Hocker, omdat het concern opereert op een betrekkelijk beschermde markt, die pas over enkele jaren voor concurrenten opengaat. Lufthansa voelt al langer de scherpe wind van een hevige concurrentie.

In de lucht wordt een harde strijd uitgevochten, waarbij tal van verliesgevende, gesubsidieerde ondernemingen zoals het Spaanse Iberia proberen met lage prijzen hun marktaandeel te houden. Desondanks verkeert de Duitse luchtvaartmaatschappij in “goede conditie”, vindt Hocker. Over het management is hij positief. Een aandeel Lufthansa heeft volgens hem sex-appeal, omdat het met vakantie en verre reizen wordt geassocieerd.

Alleen al in dit jaar zullen in Duitsland 120 miljoen passagiers het vliegtuig nemen.

Lufthansa is de zware turbulentie te boven gekomen, die het bedrijf begin jaren negentig trof toen de onderneming wegzakte in de rode cijfers. Een uitgekiende beheersing van de kosten, een marktgerichte capaciteitspolitiek en een consequente samenwerking met andere luchtvaartondernemingen hebben de concurrentiepositie versterkt.

Vooral de samenwerking, die Lufthansa is begonnen onder de naam Star Alliance, zal vruchten afwerpen. In deze alliantie werkt Lufthansa samen met United Airlines, SAS, South African Airways, Air Canada en Thai Airways. De “sterkste luchtvaart-alliantie ter wereld”, is de mening van de Amerikaanse effectenbank Salomon Brothers.

Toch blijft de onderneming duur, vergeleken met buitenlandse concurrenten. Daling van de kosten heeft volgens topman Jürgen Weber prioriteit. Weber, die zich de afgelopen jaren als saneerder heeft bewezen, wil de komende vier jaar 1,5 miljard besparen. Met de vakbonden heeft hij gematigde loonafspraken gemaakt. Salarissen mogen niet meer dan 1,7 procent stijgen, dat is zelfs minder dan de inflatie. Ook het management levert in, als het resultaat verslechtert. Veertig procent van het salaris van de tweehonderd belangrijkste managers is nu al gekoppeld aan de winstontwikkeling.

Een zorgenkind blijft de thuismarkt waar verlies wordt geleden.

In Duitsland moet Lufthansa opboksen tegen talrijke goedkope concurrenten, die met afbraakprijzen werken. Deutsche British Airways maakte het 't bontst, toen het voor 55 mark per vlucht binnenlandse tickets aanbood. Lufthansa studeert op mogelijkheden zelf ook een goedkope Europese lijn te openen. Met 10 tot 15 procent maakt de Duitse markt slechts een klein deel uit van de totale omzet.

Slechts vijftien procent van de Duitsers heeft aandelen. Dit percentage zal volgens Hokcer groeien. Een aandeel Lufthansa noemt hij een stabiele investering, zeker op middellange en lange termijn.

“Sinds rijkskanselier Bismarck zorgde de staat voor de AOW. Maar de staat heeft geen geld meer. Nu aandelen succesvolle beleggingen blijken te zijn, zullen steeds meer mensen een deel van hun vermogen hierin steken”.

Lufthansa is de zware turbulentie te boven gekomen