Winnie Mandela verschenen voor Waarheidscommissie

JOHANNESBURG, 26 SEPT. Winnie Madikizela-Mandela is vanmorgen verschenen op de zitting van de Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie waartoe zij was gedagvaard. Haar naam is in verband gebracht met 18 schendingen van de mensenrechten. Winnie's advocaten verrasten de commissie door, na een uitgekiende aanval op de diverse vormfouten in de procedure, te verklaren dat 'hun cliënt' desondanks bereid was te getuigen en wel in openbaarheid. De Waarheidscommissie hield echter vast aan haar voornemen de zaak achter gesloten deuren te behandelen en zette vanmiddag op die wijze de zitting voort. In november volgt een openbare hoorzitting.

Winnie Mandela, net 63 geworden, wandelde vanmorgen op zelfverzekerde wijze het verzekeringsgebouw van Sanlam, in het centrum van Johannesburg binnen, om te getuigen in wat de Waarheidscommissie een investigative inquiry noemt. De waarnemend voorzitter van de commissie, Dumisa Ntsebeza, onderstreepte dat ze geen verdachte is en dat haar ondervraging niet neerkomt op een proces. “Ze is hier omdat wij geloven dat ze de commissie kan helpen bij het verkrijgen van informatie”, aldus Ntsebeza.

Winnie Madikizela-Mandela, de ex-vrouw van president Nelson Mandela, leidden in de tweede helft van de jaren tachtig in Soweto een groepering onder de naam Mandela Football Club United. Via gerechtelijke procedures is eerder al vastgesteld dat de inmiddels opgeheven 'voetbalclub' een terreurbende was die geweld niet schuwde. Enkele clubleden zitten gevangen wegens moord; Winnie Mandela is door de rechter in 1991 veroordeeld tot een hoge boete wegens betrokkenheid bij op de moord op de tieneractivist Stompie Seipei. Onlangs kwamen verscheidene getuigen met nieuwe beschuldigingen aan haar adres.

De Waarheidscommissie besloot eerder dit jaar op eigen initiatief onderzoek in te stellen naar de gebeurtenissen rondom de voetbalclub, als deel van haar missie een zo compleet mogelijk beeld te krijgen over wat er in Zuid-Afrika gebeurde in het tijdperk van de apartheid. Blijkens de uitgelekte dagvaarding wil de Waarheidscommissie van Winnie opheldering over achttien schendingen van de mensenrechten, waaronder acht of negen moorden, die zouden zijn begaan door leden van haar 'voetbalclub'.

Winnie's advocaat, Ismail Semenya, verweet de Waarheidscommissie vanmorgen in een requisitoir dat de inhoud van de dagvaarding was uitgelekt en wees op verscheidene onzorgvuldigheden in de briefwisseling met mevrouw Mandela. Volgens Semenya werd over één persoon, waarover Winnie zou worden ondervraagd, achtereenvolgens gezegd dat hij dood en niet dood was en ten slotte dat hij amnestie bij de Waarheidscommissie had aangevraagd. De juridisch adviseur van de commissie, Hanif Valley, erkende de fouten, maar beriep zich op de “geest van waarheid en verzoening”.