Veiligheidsraad VN wil actie voor Afrika

NEW YORK, 26 SEPT. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft gisteren secretaris-generaal Kofi Annan gevraagd vóór 1 februari 1998 “concrete aanbevelingen” te doen voor conflictoplossing, duurzame vrede en economische groei in Afrika.

De vijftien landen van de Veiligheidsraad vroegen om het rapport in een buitengewone ministeriële zitting over Afrika. De vergadering was belegd door de Verenigde Staten en werd voorgezeten door minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright.

De zitting concentreerde zich op de noodzaak van een internationale inspanning voor bestrijding van armoede en voorkoming van conflicten in Afrika. “Zonder vrede is ontwikkeling niet mogelijk. Zonder ontwikkeling is vrede niet duurzaam”, zei Annan, zelf afkomstig uit Ghana. De VN-chef vroeg om een grotere inzet voor Afrika. “We hebben Afrika tientallen jaren geanalyseerd en bediscussieerd, zijn problemen bestudeerd en samengevat. Nu moet er handelend worden opgetreden.”

Annans rapport moet volgens een verklaring van de Veiligheidsraad aandacht geven aan de “bronnen van conflicten”, “manieren om deze conflicten te voorkomen en te bestrijden” en het “leggen van een fundament voor duurzame vrede en economische groei”. Afrika krijgt op dit moment weinig schuldverlichting en minder buitenlandse hulp en ziet dat nieuwe vredesoperaties van de VN worden uitgesteld of afgewezen. Voorts is het de enige regio in de wereld, aldus Annan, waar armoede volgens de huidige verwachtingen de volgende eeuw zal toenemen.

De president van Zimbabwe, Mugabe, de huidige voorzitter van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid, zei: “Wij geloven sterk dat de vrede en veiligheid die we zo vurig willen verwezenlijken, niet kan worden bereikt in omstandigheden van rampzalige armoede zoals nu in Afrika.” Hij wees erop dat Afrikanen geen militaire dictatuur meer toestaan, coups in Burundi en Sierra Leone uitgezonderd. De omverwerping van de regeringen in deze laatste twee landen is volgens Mugabe grotendeels te wijten “aan de heersende economische omstandigheden van onderontwikkeling”. Hij zei dat de “fenomenale stijging” van politieke en economische hervormingen in de jaren negentig nu ondersteuning nodig hebben van de financiële instituties en de internationale gemeenschap als geheel “om te verzekeren dat democratie een onomkeerbaar proces wordt”.

Volgens de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Védrine, moet de wereld “meer doen dan het uiten van intenties en onmiddellijk optreden in crisissituaties als zich de omstandigheden aandienen voor een effectieve aanwezigheid”. Ook Albright onderstreepte de noodzaak van een “helpende rol” bij de economische en politieke hervormingen. De minister zei dat zij nog dit jaar Afrika zal bezoeken. Het Amerikaanse initiatief voor de zitting en Albright's reis passen in de toenemende aandacht die Washington de laatste tijd in het buitenlands beleid aan Afrika besteedt, een rol die Frankrijk, van oudsher meer betrokken bij dit continent, de VS niet altijd in dank afneemt.

De vergadering was ook bedoeld om de Afrikaanse zorg weg te nemen dat de hervormingen van de VN, die de VS zo graag willen, de ontwikkelingsprogramma's zullen bedreigen. Annan wees erop het vrijmaken van gelden voor ontwikkeling een onderdeel is van zijn hervormingsplan. “Grotere doelmatigheid betekent minder geld uitgeven aan de bureaucratie en meer aan ontwikkeling”, zei hij.

De VS moeten de Afrikaanse landen om nog een andere reden mild stemmen: Washington heeft de Afrikanen hard nodig om de Algemene Vergadering te laten instemmen met een verlaging van de jaarlijkse Amerikaanse VN-contributie van 25 naar 20 procent.