Patriarchen maken eind aan conflict

KIEV, 26 SEPT. De orthodoxe patriarchen van Moskou en Constantinopel, die al enkele jaren met elkaar overhoop liggen, hebben tijdens een ontmoeting in Odessa de strijdbijl begraven.

Patriarch Aleksej II, hoofd van de Russisch-orthodoxe kerk, en de oecumenische patriarch van Constantinopel, Bartholomeus I - titulair hoofd van de hele orthodoxe kerk- zijn na de desintegratie van de Sovjet-Unie met elkaar in conflict geraakt. In een aantal voormalige Sovjet-republieken hebben de orthodoxe kerken door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie kans gezien zich te onttrekken aan de supervisie van de Russisch-orthodoxe kerk. Zij scheidden zich af en plaatsten zich als onafhankelijke kerkgenootschappen onder de bescherming van het oecumenische patriarchaat in Constantinopel, dat in de meeste gevallen de nieuwe onafhankelijke status heeft erkend - tot woede van patriarch Aleksej in Moskou. Vooral het weglopen van de orthodoxe kerk in Estland, in februari van dit jaar, leidde tot scherpe verwijten vanuit Moskou. De Russisch-orthodoxe kerk verbrak zelfs formeel de contacten met Bartholomeus. Drie maanden later kwamen echter contacten op gang met de bedoeling de breuk te helen. De ontmoeting van de twee patriarchen in Odessa is daarvan het resultaat.

In Odessa heeft Bartholomeus beloofd Aleksej te steunen in diens streven, de orthodoxe gelovigen in de Oekraïne te blijven leiden. Die orthodoxen zijn verdeeld. Een aantal van hen is gehoorzaam aan de Russisch-orthodoxe kerk die door Aleksej wordt geleid, een aantal anderen echter is trouw aan twee andere orthodoxe geloofsgemeenschappen die zich van Moskou hebben afgescheiden, de Onafhankelijke Oekraïens-orthodoxe Kerk en de Oekraïens-orthodoxe Kerk van het Patriarchaat van Kiev. Bartholomeus riep in Odessa de orthodoxe gemeenschap in de Oekraïne op de scheuring te beëindigen en de eenheid te herstellen.

Het hoofd van de Oekraïens-orthodoxe kerk van het patriarchaat van Kiev, patriarch Filaret, heeft eerder deze week Aleksejs bezoek aan Odessa veroordeeld als “religieus imperialisme”. Gisteren beschuldigde hij Aleksej van “een beleid van leugens, provocaties en territoriale pretenties”, bedoeld om de aanspraken van Rusland op de Oekraïne (of delen ervan, zoals de Krim) te onderstrepen.

Filaret heeft een delegatie uit Kiev naar Odessa gestuurd om patriarch Bartholomeus om zijn zegen te vragen. De delegatie werd echter niet tot de patriarch van Constantinopel toegelaten. (AFP, Reuter)