Kamer: zorg kan goedkoper zonder verlies kwaliteit

DEN HAAG, 26 SEPT. De gezondheidszorg zou veel goedkoper zijn als de zorgverzekeraars meer oog zouden hebben voor efficiëntie. Zonder dat de patiënt er iets van merkt zouden nog vele honderden miljoenen guldens kunnen worden bespaard. Die overtuiging uitten verschillende Kamerleden gisteren in een debat met minister Borst (Volksgezondheid).

“Een ziekenfonds betaalt 25.000 gulden voor een computer-gestuurd ligbed. Voor een andere zorgverzekeraar, daar niet ver vandaan, kost precies hetzelfde bed 95.000 gulden. Niemand die daar iets van zegt en een Ziekenfondsraad die beide ziekenfondsen de kosten gewoon vergoedt”, aldus Tweede-Kamerlid Van Boxtel (D66).

Volgens Van Boxtels collega Oudkerk (PvdA) wordt de patiënt zelfs beter van zuiniger zorgverzekeraars want “geld dat niet doelmatig wordt besteed kan dus niet voor de zorg zelf worden gebruikt. En als het lukt efficiënter en kostenbewuster te gaan werken kan het bespaarde geld ook daadwerkelijk daaraan worden besteed.” De minister zelf meldde dat er per jaar zeker honderd miljoen gulden winst te behalen is als de ziekenhuizen hun laboratorium-faciliteiten centraliseren.

Kamer en minister waren het er in grote lijnen ook over eens hoe je zou moeten proberen de doelmatigheid inderdaad te vergroten: Door de zorgverzekeraars te dwingen hun (nu al in wetten vastgelegde) verantwoordelijkheid voor die doelmatigheid waar te maken. En als dat niet voldoende blijkt, die regels aan te scherpen of ook voor de zorgverzekeraars een kwaliteitswet maken, zoals Oudkerk suggereerde. Daarbij kunnen stick and carrot helpen, zoals het Kamerlid Lansink (CDA) opmerkte: met een bonus gewenst gedrag stimuleren. Dus verzekeraars belonen als ze behoren tot de groep waarvan de kosten per verzekerde het laagste zijn.

Borst beloofde te gaan praten: met de Ziekenfondsraad, die het geld aan de ziekenfondsen uitkeert, met het CTU, de commissie die toezicht houdt op de uitgaven van de ziekenfondsen en met de zorgverzekeraars zelf. Deze laatste hadden al aangekondigd in december een gedragscode te zullen publiceren, maar Kamer en minister geloven niet dat die de verzekeraars voldoende bij de les krijgt. Verder wil Borst ziekenhuizen gaan stimuleren zich op hun bedrijfsvoering te laten doorlichten, een aanpak die volgens Oudkerk veel ogen kan openen en bovendien tot aanzienlijke besparingen zal leiden.

Voorlopig proberen minister en Kamer vooral met de geldkraan de sector zuiniger te laten werken, zo luidde gisteren de conclusie. De budgettering van de verzekeraars, per 1 januari, dwingt ze meer oog te krijgen voor doelmatigheid. En de curatieve sector (onder meer ziekenhuizen, huisartsen en para-medici) krijgt er daarom van Borst in 1998 maar weinig geld bij. “Het budget gaat met 0,3 procent omhoog, terwijl 1 procent nodig zou zijn. Dat dwingt de sector tot doelmatiger werken. Die koers moeten we voorlopig maar voortzetten”, aldus Borst.