Intimidatie en fraude troef bij fiscus VS

De Amerikaanse belastingdienst ligt zwaar onder vuur. Ernstige gevallen van machtsmisbruik van de dienst zijn deze week aan de orde gesteld bij hoorzittingen in de Senaat.

WASHINGTON, 26 SEPT. De Amerikaanse belastingdienst onderwerpt vooral belastingbetalers met lage inkomens aan grondige onderzoeken. Dat verklaarde een werknemer van de Internal Revenu Service (IRS) afgelopen woensdag onder ede voor de Senaatscommissie van financiën, die een onderzoek instelt naar de vele klachten over de dienst.

Regionale afdelingen zouden onder zulke zware druk staan om de belastingopbrengst te verhogen, dat aangiftes worden vervalst en cliënten worden geïntimideerd. Belastinginspecteurs zouden zich vooral richten op kwestbare slachtoffers die hun aanslagen niet goed kunnen aanvechten, zoals mensen die net een financiële crisis achter de rug hebben, mensen met een lage opleiding of mensen die in een persoonlijke crisis verkeren. Vrienden van hoge functionarissen van de IRS echter zouden door de inspecteurs worden ontzien, aldus de getuige, Jennifer Long, die zelf al 15 jaar voor de IRS werkt.

Een litanie van klachten over de IRS werd de afgelopen dagen uitgestort over de senaatscommissie. De dienst, die meer dan 100.000 werknemers heeft, jaarlijks zo'n 200 miljoen aangiftes behandelt en 1,5 biljoen dollar ophaalt, is een alom verafschuwde organisatie in het land. Het kost doorgaans weinig moeite om Amerikanen aan de praat te krijgen over misstanden van de belastingdienst. Maar de regen van klachten, gruwelverhalen en emotionele getuigenissen die nu is losgekomen in de Senaat, en die uitgebreid werd herhaald op nieuwsuitzendingen op de televisie, was ongekend.

Een gepensioneerde priester uit New York getuigde hoe de inspectie hem tot wanhoop dreef door te dreigen beslag op zijn huis te leggen, omdat ze zijn handtekening niet vertrouwde. Een aannemer uit Delaware vertelde hoe de dienst hem een voor iemand anders bestemde aanslag van 50.000 dollar oplegde: aanvankelijk vocht hij de aanslag aan, maar nadat hij 51.000 dollar aan advocaten had besteed werden de kosten hem te hoog en besloot hij onder protest toch maar te betalen. En een vrouw uit Californië vocht tegen haar tranen terwijl ze vertelde over háár veldslag van zeventien jaar tegen de onverschillige en intimiderende ambtenaren van de IRS.

Anderen vertelden hoe de dienst zaken eindeloos laat voortzeuren, opzettelijk te hoge voorlopige aanslagen oplegt en weigert om ongelijk te bekennen - ook als allang duidelijk is dat er een vergissing is gemaakt. Een gepensioneerde fiscalist van de universiteit van Zuid-Californië getuigde dat inspecteurs onder druk worden gezet om zoveel mogelijk beslagleggingen te doen, omdat het systeem van promoties daarop gebaseerd zou zijn. Individuele quota, minimale bedragen aan belastingopbrengst die een inspecteur moet binnenbrengen, zijn bij wet verboden. “Maar iedereen voelt de druk”, aldus Jennifer Long. Haar klachten werden gisteren bevestigd door zes huidige en ex-werknemers van de IRS, die uit angst voor represailles alleen anoniem drufden te getuigden, gezeten achter een scherm en met elektronisch verdraaide stemmen.

De directeur van de belastingdienst bood gisteren aan de slachtoffers van misstanden bij de IRS zijn excuses aan. “Niemand zou moeten doormaken wat deze burgers beschrijven als hun ervaringen met het belastingsysteem”, zei directeur Michael Dolan. Hij kondigde de instelling aan van een werkgroep die alle gevallen zal uitzoeken. Hij ontkende dat de dienst zich speciaal op arme en kwestbare mensen richt en wees erop dat medewerkers die zich misdragen tegen over belastingplichtigen ook nu al gestraft worden, het afgelopen jaar gebeurde dat in 473 gevallen.

De grote vraag blijft of de dramatische getuigenissen van de afgelopen dagen uitzonderlijke gevallen zijn, danwel voorbeelden die kenmerkend zijn voor de bedrijfscultuur van de belastingdienst. De rekenkamer, die de IRS al herhaaldelijk heeft gekritiseerd, noemde het vorig jaar een organisatie met een groot risico voor verspilling, fraude en wanbeleid. Ook werd de dienst berispt voor haar lakse optreden tegen werknemers die zonder enige noodzaak in het computersysteem neuzen in de vertrouwelijke dossiers van individuele belastingbetalers.

Enkele oud-directeuren van de IRS namen het dezer dagen op voor de dienst. Ze verwijten de Republikeinse senator William Roth, die de hoorzittingen leidt, een heksenjacht te houden om bij de kiezers in het gevlei te komen. Sommige Republikeinen hebben de afgelopen maanden in brieven aan geldschieters gevraagd om bijdragen aan hun campagnekas, met de belofte dat ze hard in de aanval zullen gaan tegen de belastingdienst.

Vanouds is de IRS een geliefd doelwit in verkiezingstoespraken van de Republikeinen. De miljardair Steve Forbes, die vorig jaar vergeefs een gooi deed naar de Republikeinse nominatie voor de presidentsverkiezingen, pleit zelfs voor de volledige afschaffing van de dienst. Maar senator Roth eist een grondige hervorming van de organisatie en haar houding tegenover het publiek. Volgens minister van Financiën Robert Rubin is dat proces al in werking gezet en kan de Amrikaanse belastingbetaler uitzien naar “een eerlijke en hoffelijke dienstverlening”.