VS wil arrestatie oorlogsmisdadigers Kroatië

NEW YORK, 25 SEPT. De Verenigde Staten hebben Kroatië gewaarschuwd dat als het niet snel Bosnisch-Kroatische oorlogsmisdadigers voor berechting uitlevert aan het tribunaal in Den Haag, de internationale gemeenschap zelf tot arrestatie zal overgaan.

Dit hebben Amerikaanse regeringsfunctionarissen gisteren meegedeeld in New York, waar de diplomatieke wereldgemeenschap tweeënhalve week bijeen is voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

In juli ging de door de NAVO geleide vredesmacht SFOR al over tot actieve aanhouding van twee Bosnische Serviërs, waarbij één van hen om het leven kwam. “We gaan ook enkele Kroaten pakken”, zei een Amerikaanse regeringsfunctionaris gisteren. Hij voorspelde dat “in de komende paar weken” actie te verwachten is en sloot de kans op geweld daarbij niet uit.

Amerikaanse diplomaten oefenen al langer druk uit op Zagreb om oorlogsmisdadigers uit te leveren aan het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. De Amerikaanse Bosnië-gezant Robert Gelbard bracht deze boodschap deze week in New York nog een keer krachtig over aan de Kroatische minister van Buitenlandse Zaken, Mate GraniEÉc. “We gaan deze mensen voor de rechter brengen”, kreeg GraniEÉc van Gelbard volgens Amerikaanse bronnen te horen.

De Kroatische president Tudjman is, aldus Washington, veel beloften die hij in het vredesakkoord van Dayton heeft gedaan, niet nagekomen, waaronder de uitlevering van oorlogsmisdadigers. De VS hebben als gevolg hiervan internationale leningen aan Kroatië geblokkeerd en dringen aan op een diplomatiek en economisch isolement van Zagreb zolang het zijn belofte niet nakomt. Washington heeft onlangs de Raad van Europa verzocht het lidmaatschap van Kroatië op te schorten, zeiden Amerikaanse functionarissen. Europese diplomaten reageerden gisteren sceptisch op dat verzoek. “De VS kan zich een harde positie beter veroorloven dan wij als buren van Kroatië”, aldus gisteren een EU-diplomaat die ongenoemd wilde blijven.

Tot nu toe heeft Zagreb van de achttien Kroatische verdachten er één uitgeleverd en een tweede gearresteerd. De Bosnisch-Kroatische generaal BlaskiEÉc meldde zich vorig jaar vrijwillig in Den Haag voor berechting. Zeven anderen op de lijst van Kroatische verdachten overwegen zich eveneens vrijwillig uit te leveren. De Kroatische regering houdt tot nu toe vol dat de verdachten buiten het bereik van de Kroatische politie verkeren, bijvoorbeeld in Bosnië. Westerse diplomaten geloven dat zij zich ophouden in Kroatische delen van Bosnië, waar Kroatische veiligheidstroepen opereren.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de internationale contactgroep voor Bosnië, bestaande uit de VS, Rusland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland en Italië, namen gisteren in New York een verklaring aan waarin zij dreigen met “steeds hardere maatregelen” tegen partijen die de uitvoering van het Dayton-akkoord dwarsbomen. Zij specificeerden deze maatregelen niet.

De internationale contactgroep nam voorts een verklaring aan over Kosovo, waarin zorgen worden geuit over toenemende spanningen in deze door Albaniërs gedomineerde Servische provincie. De groep waarschuwt voor geweld van de regering van de Joegoslavische president Slobodan MiloseviEÉc of van Albanese radicalen en vraagt om een vreedzame dialoog. “Wij steunen geen onafhankelijkheid (voor Kosovo) en we steunen ook geen handhaving van de status quo. We steunen een versterkte status van Kosovo binnen de voormalige Republiek van Joegoslavië”, aldus de contactgroep.