Vliegen en rijden

MILIEUDEFENSIE EN de stichting natuur en milieu praten met de KLM en de NS over de aanleg van hogesnelheidstreinen om zo korte vluchten van en naar Schiphol overbodig te maken. Daarmee wordt een belangrijke stap vooruit gezet naar de oplossing van de capaciteitsproblemen voor de burgerluchtvaart in Nederland.

De milieubeweging verlaat het standpunt dat dergelijke flitstreinen in beginsel slecht zijn voor het landschap en louter passagiers naar luchtaanhavens aanvoeren. Nu ziet men in dat treinvervoer ook het vliegverkeer kan doen verminderen doordat het korte, continentale vluchten overbodig kan maken.

Het is vrij gemakkelijk om nu te constateren dat het gezond verstand heeft gezegevierd. De milieubeweging vindt haar oorsprong in de betrokkenheid van burgers op lokaal niveau, die de legitieme belangen van de plaatselijke natuur of het landschap verdedigen. In die zin vormt de milieubeweging een noodzakelijke tegenkracht tegen overheid en bedrijfsleven, die gemakkelijker plegen om te springen met de kaart van Nederland. De bereidheid van de milieubeweging om nu ook een landelijke afweging te maken is vooral een bewijs van emancipatie. In die zin heeft de discussie over het Groene Hart wellicht verruimend gewerkt.

HET ZOU IN IEDERS belang zijn als KLM en NS deze omslag op waarde weten te schatten en consequenties verbinden aan een eventueel akkoord. Voor een ongebreidelde groei van de burgerluchtvaart is in Nederland geen draagvlak, hoezeer de economische verten ook lonken. Wel voor een strategische groei, waarbij voor KLM, Martinair, Transavia en Schiphol een duidelijk perspectief is. Op dit moment worden Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen door de combinatie van een nog besluiteloze overheid en scherpe milieunormen langzaam de adem ontnomen. De samenwerking KLM-Northwest loopt, naar verluidt, nu al gevaar. De Amerikanen nemen scherp waar hoezeer de KLM klem raakt op een thuisluchthaven die minder mogelijkheden biedt dan Frankfurt, De Gaulle of zelfs Zaventem. Er dreigt een moment te komen waarop de KLM zich moet afvragen of het zakelijk verantwoord is nog langer binnen Nederland te blijven.

NEDERLAND EN EUROPA zitten dringend verlegen om HSL-verbindingen, die een alternatief bieden voor het vervuilende en verliesgevende 'city-hoppen' per vliegtuig. Overheid, NS en milieubeweging zouden gezamenlijk een toekomst voor de burgerluchtvaart in Nederland binnen handbereik kunnen brengen. Met uitzicht op een goed net van hogesnelheidstreinen, mogelijk een verruiming van de capaciteit van Schiphol en een strategische keuze voor intercontinentale vluchten kunnen de komende 'bouwjaren' worden overbrugd. Met Fokker heeft ons land wel voldoende verliezen geleden op luchtvaartterrein.